Oppas aan huis: kosten, regels en belasting

Een oppas of nanny bij je thuis is fijn. Je kind blijft in de eigen omgeving en je hoeft niet te halen en te brengen. Maar zodra je iemand betaalt, krijg je met regels te maken. Wat moet je regelen bij de Belastingdienst? Welke rechten heeft je oppas? En krijg je kinderopvangtoeslag? In dit artikel lees je hoe het zit. We houden ons aan wat de Rijksoverheid, de Belastingdienst en het UWV zelf zeggen.
Ben je nog op zoek naar de juiste persoon? Lees dan eerst ons stappenplan oppas of nanny vinden en screenen.
Het belangrijkste in het kort
- Werkt je oppas minder dan 4 dagen per week bij jou? Dan geldt meestal de regeling dienstverlening aan huis. Je houdt dan geen loonheffingen in.
- Je oppas geeft haar inkomsten dan zelf op bij de Belastingdienst.
- Ook onder deze regeling heeft je oppas rechten: minimaal het wettelijk minimumloon, 8% vakantiegeld, betaalde vakantie en doorbetaling bij ziekte tot maximaal 6 weken.
- Werkt je oppas 4 dagen of meer per week bij jou? Dan ben je een gewone werkgever. Je meldt je bij de Belastingdienst en doet 1 keer per jaar aangifte loonheffingen.
- Kinderopvangtoeslag krijg je alleen voor geregistreerde opvang. Een oppas die je zelf inhuurt, valt daar niet onder. Een gastouder aan huis via een gastouderbureau kan wel.
Wat is de regeling dienstverlening aan huis?
De regeling dienstverlening aan huis is bedoeld voor particulieren die iemand inhuren voor huishoudelijk werk. Oppassen op je kinderen hoort daar ook bij. Dat staat zo in de uitleg van de Rijksoverheid en in het Handboek Loonheffingen van de Belastingdienst. Het oppassen hoeft niet altijd bij jou thuis te gebeuren. Volgens de Belastingdienst mag het ook bij de oppas thuis.
Wanneer geldt de regeling?
De regeling geldt als je aan deze voorwaarden voldoet:
- Je bent particulier. Je huurt de oppas dus niet in voor een bedrijf.
- Je oppas is ook particulier en heeft geen eigen bedrijf.
- Je oppas werkt doorgaans op minder dan 4 dagen per week bij jou.
- Je huurt de oppas niet in via een bureau of uitzendbureau. Dan is ze bij dat bedrijf in dienst.
Het aantal uren per dag maakt niet uit. Werkt je oppas 1 uur op een dag? Dan telt dat als 1 gewerkte dag. Drie middagen per week tellen dus als 3 dagen.
Je komt op sommige oudere pagina's nog de grens van 3 dagen tegen. De Rijksoverheid en het Handboek Loonheffingen 2026 gebruiken nu de formulering "minder dan 4 dagen per week". Die houden we in dit artikel aan.
Wat betekent de regeling voor jou als ouder?
Voor de Belastingdienst heb je onder deze regeling geen administratieve lasten. Je hoeft niet door te geven wie er voor je werkt. Je houdt geen loonbelasting en premies in en je draagt ze ook niet af. Volgens de Rijksoverheid hoef je verder niets met de Belastingdienst te regelen.
Je bent wel werkgever. Je spreekt arbeidsvoorwaarden af en je zorgt voor een veilige en gezonde werkplek. De Rijksoverheid raadt aan om de afspraken vast te leggen in een contract. Daarvoor is een gratis modelcontract hulp in huis beschikbaar.
Wat betekent de regeling voor je oppas?
Dat jij geen loonheffing inhoudt, betekent niet dat je oppas geen belasting betaalt. Ze geeft haar inkomsten zelf op in haar aangifte inkomstenbelasting. De Belastingdienst noemt dit inkomsten uit overig werk. Kosten die ze voor het werk maakt, zoals reiskosten, kan ze volgens de Belastingdienst aftrekken. Krijgt je oppas toeslagen of een uitkering? Dan moet ze deze inkomsten ook daar doorgeven.
Je oppas is onder deze regeling niet verzekerd voor ziekte, arbeidsongeschiktheid en werkloosheid. Ze kan zich wel vrijwillig verzekeren bij het UWV voor de Ziektewet en de WIA. Een WW-verzekering kan alleen samen met de Ziektewet-verzekering. De verzekering gaat in zodra het UWV de aanmelding heeft ontvangen. Met terugwerkende kracht kan het niet.
Welke rechten heeft je oppas?
Ook bij de regeling dienstverlening aan huis gelden er minimale afspraken. De Rijksoverheid en het modelcontract noemen deze punten:
- Minimumloon. Je betaalt minimaal het wettelijk minimumloon.
- Vakantiegeld. Daarbovenop heeft je oppas recht op 8% vakantiegeld. In het modelcontract zit het vakantiegeld bij het salaris inbegrepen. Spreek dus duidelijk af of je tarief inclusief of exclusief vakantiegeld is.
- Vakantie. Je oppas heeft recht op vakantie met doorbetaling. Het modelcontract rekent met minimaal 4 keer het aantal uren dat ze per week werkt. Bij 10 uur per week is dat dus minimaal 40 vakantie-uren per jaar.
- Ziekte. Wordt je oppas ziek? Dan betaal je haar loon door, maximaal 6 weken. Ze meldt zich op de eerste ziektedag bij jou ziek.
- Opzegtermijn. Volgens het modelcontract heeft de oppas bij een contract voor onbepaalde tijd een opzegtermijn van 1 maand. Voor jou als werkgever ligt die tussen 1 en 4 maanden, afhankelijk van hoe lang ze bij je werkt. Bij minder dan 5 jaar is het ook 1 maand.
- Onkosten. In het modelcontract betaal je kosten die je oppas voor het werk maakt. Ze laat de bonnen zien en jij geeft vooraf toestemming.
Wat verandert er bij 4 dagen of meer per week?
Werkt je oppas doorgaans op 4 of meer dagen per week bij jou? Dan geldt de regeling dienstverlening aan huis niet meer. Je bent dan volgens de Rijksoverheid een gewone werkgever. De Belastingdienst noemt dit personeel aan huis. Een kinderoppas valt daar ook onder.
Dit moet je dan regelen:
- Je meldt je als werkgever bij de Belastingdienst met het formulier "Melding Loonheffingen Werkgever van personeel aan huis". Je krijgt dan een loonheffingennummer.
- Je houdt loonheffingen in en betaalt ze. Voor personeel aan huis geldt een vereenvoudigde regeling: je doet maar 1 keer per jaar aangifte.
- Die aangifte doe je digitaal. Het is dezelfde aangifte als bij andere werkgevers.
- In november voor het nieuwe jaar krijg je de "Aangiftebrief loonheffingen". Daarin staan het tijdvak, de uiterste datum en het betalingskenmerk.
- Je oppas is dan verzekerd voor de werknemersverzekeringen. Je betaalt ook de werkgeversheffing Zvw.
- Doe je niet of te laat aangifte, of betaal je te laat? Dan kun je een naheffingsaanslag met boete krijgen.
Vergelijking: minder dan 4 dagen of 4 dagen of meer
| Onderwerp | Minder dan 4 dagen per week | 4 dagen of meer per week |
|---|---|---|
| Regeling | Dienstverlening aan huis | Personeel aan huis |
| Loonheffingen inhouden | Nee | Ja, volgens de vereenvoudigde regeling |
| Melden bij de Belastingdienst | Nee | Ja, als werkgever van personeel aan huis |
| Aangifte loonheffingen | Nee | 1 keer per jaar |
| Belasting over het inkomen | Oppas doet zelf aangifte inkomstenbelasting | Jij houdt loonheffingen in |
| Werknemersverzekeringen | Niet verzekerd, vrijwillig bij UWV mogelijk | Wel verzekerd |
| Minimumloon en 8% vakantiegeld | Ja | Ja |
En als opa of oma oppast?
Het Handboek Loonheffingen noemt een uitzondering voor familie. Heb je een familierelatie met degene die oppast? Dan kan het zijn dat er geen echte dienstbetrekking is, omdat er geen gezagsverhouding is. Je hoeft dan geen loonheffingen in te houden. De Belastingdienst geeft als voorbeeld ouders die op je kinderen passen. Twijfel je? Vraag het na bij de Belastingdienst.
Verzekeringen en aansprakelijkheid
Je hebt als werkgever de plicht om te zorgen voor een veilige en gezonde werkplek. Bij een oppas aan huis is dat je eigen huis. Denk aan een veilige trap, een rookmelder en duidelijke afspraken over bijvoorbeeld het bad of de keuken.
Er komen bij een oppas ook vragen over schade bij kijken. Wat als je oppas iets breekt? Of als ze zelf gewond raakt tijdens het werk? Of als er iets gebeurt met je kind tijdens een uitje? Hoe dat verzekerd is, verschilt per polis. Vraag daarom bij je eigen verzekeraar na wat je aansprakelijkheidsverzekering dekt als je iemand thuis laat werken. Vraag je oppas ook of zij zelf verzekerd is. Leg de afspraken daarna vast.
Krijg je kinderopvangtoeslag voor een oppas?
Voor een oppas of nanny die je zelf inhuurt, krijg je geen kinderopvangtoeslag. Je krijgt volgens de Belastingdienst alleen toeslag voor geregistreerde opvang in het Landelijk Register Kinderopvang (LRK). Dat zijn een kinderdagverblijf, buitenschoolse opvang, peuteropvang en gastouderopvang. Opvang door vrienden of familie telt volgens de Rijksoverheid ook niet, tenzij zij gastouder zijn.
De route via een gastouder aan huis
Wil je opvang bij je thuis en toch toeslag? Dan kan een gastouder aan huis een optie zijn. Gastouderopvang mag namelijk plaatsvinden bij de gastouder thuis of bij een van de ouders thuis. Daarvoor gelden onder meer deze voorwaarden uit het handboek van Dienst Toeslagen en de Belastingdienst:
- Het gastouderbureau staat in het LRK.
- De gastouder staat in het LRK ingeschreven voor jouw adres. Elke combinatie van gastouder en opvangadres wordt apart geregistreerd.
- Je betaalt via het gastouderbureau, per bank. Je betaalt de gastouder niet zelf en niet contant.
- Je krijgt een schriftelijke overeenkomst met onder meer het uurtarief en het aantal uren.
- De gastouder mag niet jijzelf of je partner zijn. Ze mag ook niet op hetzelfde adres in de BRP staan ingeschreven als jij of je partner.
- Een gastouder vangt tegelijk maximaal 6 kinderen op.
- Is de opvang gratis? Dan heb je geen recht op toeslag, want je maakt geen kosten.
Ook de gastouder zelf moet aan eisen voldoen. Volgens de Rijksoverheid is ze minimaal 18 jaar en heeft ze een geschikt diploma en een geregistreerd certificaat Eerste Hulp aan Kinderen. Ze heeft een VOG en staat in het personenregister kinderopvang. Dat laatste geldt voor alle volwassenen die werken of wonen op de plek waar de opvang is. Vraag het gastouderbureau wat dat betekent als de opvang bij jou thuis is. Vanaf 1 juli 2026 moet elke gastouder ook een achterwacht hebben die binnen een kwartier ter plaatse kan zijn. Ze volgt dan jaarlijks 7 uur scholing.
Wil je weten hoeveel toeslag je ongeveer krijgt? Lees kinderopvangtoeslag 2026 of reken het uit met onze toeslagcalculator.
En een au pair?
Een au pair is iets anders dan een oppas. Een au pair komt naar Nederland voor culturele uitwisseling en woont bij je in. Volgens de IND mag een au pair maximaal 8 uur per dag en 30 uur per week lichte huishoudelijke taken doen. Ze heeft minimaal 2 dagen per week helemaal vrij. Het gastgezin geeft inwoning, eten en zakgeld. Een au pair van buiten de EU komt altijd via een door de IND erkend au-pairbureau. Bij de aanvraag is ze minimaal 18 en maximaal 25 jaar. In ons artikel over het verschil tussen au pair, nanny, gastouder en oppas lees je meer.
Hoe spreek je een tarief af?
Wij noemen bewust geen gemiddelde uurprijzen. Daar is geen officiële bron voor. Er is wel een wettelijke ondergrens. Onder de regeling dienstverlening aan huis betaal je minimaal het wettelijk minimumloon plus 8% vakantiegeld.
Volgens de Rijksoverheid is het bruto minimumloon voor werknemers van 21 jaar en ouder per 1 juli 2026 € 14,99 per uur. Is je oppas jonger dan 21? Dan gelden lagere minimumjeugdlonen per leeftijd. Bekijk de actuele bedragen minimumloon 2026 voordat je een tarief afspreekt.
Boven die ondergrens spreek je samen een tarief af. Dingen om te bespreken:
- Hoeveel kinderen past de oppas op?
- Gaat het om overdag, avonden of nachten?
- Horen er extra taken bij, zoals koken of halen en brengen?
- Is het tarief inclusief of exclusief vakantiegeld?
- Hoe gaat het met reiskosten en andere onkosten?
- Wat gebeurt er als je een afspraak kort van tevoren afzegt?
Tip: bespreek het tarief al tijdens de kennismaking. Ons artikel met vragen voor het sollicitatiegesprek met een oppas of nanny helpt je daarbij.
Checklist: wat zet je in een schriftelijke afspraak?
Een schriftelijke afspraak voorkomt misverstanden. Gebruik het modelcontract van de overheid als basis en vul het aan met deze punten:
- Uren en dagen. Op welke dagen en tijden werkt de oppas? Houd het onder de 4 dagen per week als je onder de regeling dienstverlening aan huis wilt blijven.
- Tarief. Het bedrag per uur of per week, en of het vakantiegeld erin zit.
- Betaling. Wanneer en hoe betaal je? Bijvoorbeeld per week of per maand, per bank.
- Vakanties. Hoeveel vakantie-uren heeft de oppas en hoe vraagt ze die aan? Wat als jullie gezin op vakantie gaat?
- Ziekte. Hoe meldt de oppas zich ziek? En wat als je kind ziek is?
- Opzegging. Is het contract voor bepaalde of onbepaalde tijd? Welke opzegtermijn geldt?
- Huisregels. Schermtijd, eten, slapen, bezoek, telefoongebruik en wat de oppas wel en niet mag geven.
- Ophalen. Wie mag je kind ophalen van school of opvang? Zet de namen op papier.
- Noodgevallen. Telefoonnummers, de huisarts, allergieën en wat de oppas doet bij een ongeluk.
- Onkosten. Welke kosten vergoed je en hoe lever je bonnen in?
Let op: dit artikel geeft algemene informatie. Je eigen situatie kan anders zijn. Check je situatie altijd bij de Belastingdienst, bijvoorbeeld via de BelastingTelefoon.
Veelgestelde vragen
Moet ik loonbelasting betalen voor mijn oppas?
Werkt je oppas doorgaans op minder dan 4 dagen per week bij jou en is ze particulier? Dan geldt meestal de regeling dienstverlening aan huis. Je houdt dan geen loonheffingen in en je hoeft je oppas niet bij de Belastingdienst te melden. Je oppas geeft haar inkomsten zelf op in haar aangifte inkomstenbelasting.
Telt een paar uur oppassen ook als een hele dag?
Ja. Voor de regeling dienstverlening aan huis maakt het aantal uren per dag niet uit. Werkt je oppas 1 uur op een dag, dan telt dat als 1 gewerkte dag. Drie korte middagen per week tellen dus als 3 dagen.
Moet ik mijn oppas doorbetalen als ze ziek is?
Ja. Onder de regeling dienstverlening aan huis betaal je het loon van je oppas door bij ziekte, maximaal 6 weken. Ze meldt zich op de eerste ziektedag bij jou ziek. Wil ze zich beter indekken? Dan kan ze zich vrijwillig verzekeren bij het UWV voor de Ziektewet.
Wat moet ik doen als mijn oppas 4 dagen of meer per week werkt?
Dan ben je een gewone werkgever van personeel aan huis. Je meldt je bij de Belastingdienst met het formulier voor werkgevers van personeel aan huis en krijgt een loonheffingennummer. Je houdt loonheffingen in en doet 1 keer per jaar digitaal aangifte. Je betaalt ook premies werknemersverzekeringen en de werkgeversheffing Zvw.
Krijg ik kinderopvangtoeslag voor een oppas of nanny?
Nee, niet voor een oppas of nanny die je zelf inhuurt. Kinderopvangtoeslag is er alleen voor opvang die in het Landelijk Register Kinderopvang staat. Wil je opvang bij je thuis met toeslag? Dan kan een gastouder aan huis via een geregistreerd gastouderbureau. De gastouder moet dan voor jouw adres in het register staan en je betaalt via het bureau.
Wat is het minimumloon voor een oppas in 2026?
Volgens de Rijksoverheid is het bruto minimumloon per 1 juli 2026 € 14,99 per uur voor werknemers van 21 jaar en ouder. Voor jongere oppassen gelden lagere minimumjeugdlonen per leeftijd. Daarbovenop heeft je oppas recht op 8% vakantiegeld.
Heb ik een contract nodig met mijn oppas?
Het is verstandig. De Rijksoverheid raadt aan om de afspraken in een contract vast te leggen en biedt daarvoor een modelcontract hulp in huis aan. Zet er in elk geval de uren, het tarief, de betaling, vakanties, ziekte, de opzegtermijn en de huisregels in. Noteer ook wie je kind mag ophalen.
Gerelateerde artikelen
- Oppas of nanny vinden en screenen
- Sollicitatiegesprek met een oppas of nanny: de beste vragen
- Au pair, nanny, gastouder of oppas: wat is het verschil?
- Kinderopvangtoeslag 2026: alles wat je moet weten
- Kinderopvangtoeslag berekenen
Bronnen: Rijksoverheid: Ik huur iemand in voor huishoudelijk werk, Rijksoverheid: Ik doe huishoudelijk werk voor iemand, Ministerie van SZW: Arbeidscontract hulp in huis, Rijksoverheid: Bedragen minimumloon 2026, Belastingdienst: U huurt iemand in voor huishoudelijk werk, Belastingdienst: Opbrengsten opgeven, Belastingdienst: Handboek Loonheffingen 2026 (maart 2026), paragraaf 18.13, Belastingdienst: Melding Loonheffingen Werkgever van personeel aan huis, UWV: Verzekeren als dienstverlener aan huis, Belastingdienst: Voor welke opvang krijg ik kinderopvangtoeslag?, Handboek Toeslagen: Kinderopvangtoeslag, Rijksoverheid: Soorten kinderopvang, Rijksoverheid: Gastouder worden, Rijksoverheid: Kwaliteit gastouderopvang, Rijksoverheid: Wanneer mag een au pair in Nederland werken? en IND: Naar Nederland komen voor uitwisseling. Bijgewerkt op 26 oktober 2026.