Kinderopvang na een scheiding

Uit elkaar gaan terwijl je jonge kinderen hebt, brengt veel vragen met zich mee. Waar gaan de kinderen wonen? Hoe verdelen jullie de zorg? En wat betekent het voor de kinderopvang? Die laatste vraag lijkt klein. Toch raakt hij aan geld, aan afspraken en aan de dagelijkse routine van je kind. In deze gids lees je wie het contract tekent en wie betaalt, hoe de kinderopvangtoeslag werkt na een scheiding en bij co-ouderschap, wat je in het ouderschapsplan kunt opnemen en wat de opvang van jullie moet weten. Onderaan vind je een korte checklist voor het gesprek met de locatie.

Deze gids geeft algemene informatie. Elke situatie is anders. Twijfel je over je eigen rechten of plichten, vraag dan advies aan een mediator of advocaat.

Eerst even overzicht: wat verandert er voor de opvang?

Voor je kind is de opvang vaak een vaste plek in een week waarin veel verandert. Dezelfde groep, dezelfde leidsters, hetzelfde ritme. Dat is waardevol. Het helpt om de opvang zoveel mogelijk hetzelfde te laten in de eerste periode na de scheiding, als dat praktisch kan. Grote wijzigingen kun je later altijd nog samen bespreken.

Wat er wel bijna altijd verandert, is de papierwinkel. Denk aan het contract, de betaling, de toeslag en de lijst met mensen die je kind mogen ophalen. Ga je ook verhuizen? Lees dan ook ons artikel over verhuizen en kinderopvang.

Wie tekent het contract en wie betaalt?

Bij kinderopvangtoeslag draait veel om de vraag wie de opvang betaalt. Volgens de Belastingdienst kan bij co-ouderschap de ouder die de kosten betaalt de toeslag krijgen. Het adres waarop je kind staat ingeschreven, maakt dan niet uit. Je kunt alleen toeslag krijgen voor de uren die in je eigen contract staan.

Er zijn grofweg twee manieren om het contract te regelen:

Eén ouder heeft het contract en betaalt. Dat kan, als die ouder ook echt de kosten betaalt.
Jullie nemen allebei opvang af. Dan heeft ieder een eigen contract, of jullie tekenen samen één contract.

Betalen jullie allebei een deel? Dan moet ieder kunnen aantonen dat hij of zij het eigen deel heeft betaald. De Belastingdienst vraagt bij kinderopvangtoeslag in het algemeen dat je met bankafschriften kunt laten zien dat je de kosten op tijd hebt betaald. Bewaar die afschriften dus goed.

Niet elke opvangorganisatie werkt op dezelfde manier met twee contracten of gesplitste facturen. Vraag daarom op tijd na wat jouw locatie mogelijk maakt. Dan weet je waar je aan toe bent voordat je de toeslag aanpast.

Kinderopvangtoeslag na een scheiding

Een scheiding heeft volgens de Belastingdienst waarschijnlijk gevolgen voor je kinderopvangtoeslag. Hoe je toeslag in elkaar zit en hoe hoog die is, lees je in ons overzicht kinderopvangtoeslag 2026. Hieronder gaat het om wat er verandert als je uit elkaar gaat.

Stap 1: zorg dat je ex niet meer meetelt

Je ex is je toeslagpartner zolang jullie samen zijn. Na de scheiding wil je dat jullie ieder op eigen naam verder kunnen. Wat je daarvoor doet, hangt af van jullie situatie:

Getrouwd of geregistreerd partnerschap: geef je adreswijziging door aan de gemeente. Verhuist je ex, dan doet die dat zelf. Vraag de scheiding of beëindiging aan bij de rechtbank (bij een partnerschap kan dat soms ook via een notaris of advocaat). Meld het daarna bij Dienst Toeslagen via de BelastingTelefoon. Houd de datum van het verzoek bij de hand.
Samenwonend: er is geen aparte procedure. Je geeft de verhuizing door aan de gemeente en Dienst Toeslagen krijgt dat automatisch door.

Je ex telt niet meer mee vanaf de eerste dag van de maand nadat je situatie is veranderd. Bij getrouwde en geregistreerde partners moeten daarvoor zowel de adreswijziging als de aanvraag van de scheiding zijn gedaan. Verandert je situatie op 15 maart, dan kun je vanaf 1 april toeslag voor jezelf krijgen. Let op: een scheiding is pas definitief als jij, je advocaat of je notaris die doorgeeft aan de gemeente.

Stap 2: bij wie wonen de kinderen?

Wat je daarna moet doen, hangt af van waar de kinderen gaan wonen en op wiens naam de toeslag staat.

De kinderen wonen bij jou en de toeslag staat op jouw naam. Blijft de opvang hetzelfde, dan hoef je niets te doen. Verandert er iets, zoals het aantal uren? Geef dat binnen 4 weken door via Mijn toeslagen, onder Wijziging doorgeven en dan Kinderen.
De kinderen wonen bij jou, maar de toeslag staat op naam van je ex. Dan vraag je zelf toeslag aan via Mijn toeslagen. Dat kan pas als je ex de eigen toeslag heeft stopgezet. Houd de startdatum van de opvang, je inkomen en de gegevens van de opvang bij de hand.
De kinderen gaan bij je ex wonen en de toeslag staat op jouw naam. Stop dan je toeslag via Mijn toeslagen met de keuze dat je kind niet meer naar de opvang gaat.

Na een wijziging krijg je meestal binnen ongeveer 5 weken een nieuwe beschikking. Daarna wordt het nieuwe bedrag uitbetaald.

Stap 3: geef een nieuw inkomen door

Je toeslag hangt af van je inkomen. Ga je meer of minder werken, of krijg of betaal je partneralimentatie? Geef je nieuwe inkomen dan snel door. Zo voorkom je dat je achteraf veel moet terugbetalen. Wil je weten wat je nieuwe situatie ongeveer betekent? Reken het na met onze calculator kinderopvangtoeslag.

Kinderopvangtoeslag bij co-ouderschap

Bij co-ouderschap zorgen jullie allebei ongeveer evenveel voor je kind. De Belastingdienst ziet jullie als co-ouders als je kind minimaal 156 dagen per kalenderjaar bij elke ouder is. De verdeling mag je zelf kiezen. Denk aan drie hele dagen per week bij elke ouder, of om de week een week bij de ander.

Kunnen jullie allebei toeslag krijgen?

Ja, als jullie allebei een deel van de opvang betalen. Samen kunnen jullie dan toeslag krijgen voor maximaal 230 uur per kind per maand. Ieder krijgt alleen toeslag voor het eigen deel van de kosten, en alleen voor de uren in het eigen contract. Jouw toeslag hangt af van jouw eigen situatie, zoals je inkomen en dat van een eventuele nieuwe toeslagpartner.

Co-ouderschap doorgeven

Je geeft co-ouderschap door met een brief aan Dienst Toeslagen, Postbus 4510, 6401 JA Heerlen. Jullie zetten er allebei je handtekening onder. In de brief staat op welke dagen van de week je kind bij wie is, voor het hele kalenderjaar. Vermeld ook ieders naam, adres, woonplaats en burgerservicenummer. De Belastingdienst heeft een voorbeeldbrief in twee versies: één voor vaste dagen per week en één voor dagen die per week wisselen.

Is de brief verwerkt? Dan doe je het volgende:

Staat de toeslag al op jouw naam? Geef in Mijn toeslagen door dat er iets verandert in de opvang.
Staat de toeslag op naam van je ex? Vraag dan je eigen kinderopvangtoeslag aan in Mijn toeslagen.

Staat je kind op jouw adres ingeschreven en ben jij de enige ouder die kinderopvangtoeslag krijgt? Dan hoef je het co-ouderschap niet door te geven.

Een nieuwe partner: telt die mee voor de toeslag?

Na verloop van tijd kan er een nieuwe partner in je leven komen. Voor de toeslag is dan de vraag of die persoon je toeslagpartner wordt. Je kunt maar één toeslagpartner hebben. Een echtgenoot of geregistreerd partner is dat altijd. Ben je niet getrouwd, dan kan iemand die op jouw adres staat ingeschreven je toeslagpartner zijn als bijvoorbeeld een van deze situaties geldt:

jullie hebben een samenlevingscontract bij de notaris;
jullie hebben samen een kind, of een van jullie heeft een kind van de ander erkend;
jullie zijn elkaars partner voor een pensioenregeling;
jullie hebben samen een koopwoning waar jullie allebei wonen;
een van jullie heeft een kind onder de 18 dat op het adres staat ingeschreven, en er woont verder precies één andere volwassene.

Je wordt toeslagpartners vanaf de eerste dag van de maand nadat je situatie verandert. Vanaf dat moment telt het inkomen van je partner mee. Voor kinderopvangtoeslag geldt bovendien dat jullie allebei moeten werken als je een toeslagpartner hebt. In sommige gevallen telt ook een opleiding of een traject naar werk.

Let op voor 2027. Vanaf 1 januari 2027 vervalt de laatste situatie uit het lijstje. Woon je samen met een andere volwassene, heeft een van jullie een minderjarig kind en geldt verder geen van de andere situaties? Dan zijn jullie vanaf die datum geen toeslagpartners meer. Dienst Toeslagen stuurt mensen voor wie dit verandert eind november een brief met uitleg.

Het ouderschapsplan: zet de opvang er ook in

Ouders die uit elkaar gaan en minderjarige kinderen hebben, maken een ouderschapsplan. Dat is verplicht als je getrouwd bent of een geregistreerd partnerschap hebt. Het geldt ook voor samenwonende ouders met gezamenlijk gezag dat in het gezagsregister staat. Jullie ondertekenen het plan allebei.

Volgens de Rijksoverheid staan er in elk geval afspraken in over:

hoe jullie de kinderen bij het plan betrekken;
de verdeling van zorg en opvoeding, of de omgang;
hoe en hoe vaak jullie elkaar informatie over het kind geven;
hoe jullie samen belangrijke beslissingen nemen, zoals de schoolkeuze;
de kosten van verzorging en opvoeding (kinderalimentatie).

Je mag er ook andere afspraken in zetten. De opvang past goed bij die onderdelen. Je kunt bijvoorbeeld vastleggen:

op welke dagen je kind naar de opvang gaat en wie dan brengt en haalt;
wie het contract heeft en hoe jullie de kosten verdelen;
wie het aanspreekpunt is voor de opvang, of dat jullie dat allebei zijn;
hoe jullie elkaar op de hoogte houden van wat de opvang meldt;
hoe jullie beslissen over een andere locatie, meer of minder dagen, of de overstap naar de BSO.

Denk ook vooruit. Een baby op het kinderdagverblijf gaat over een paar jaar naar school en de BSO. In onze tijdlijn van zwanger tot BSO zie je welke stappen er nog aankomen. Als je die nu al benoemt, hoeven jullie daar later minder over te onderhandelen.

De opvang informeren: gezag en ophalen

Laat de locatie weten dat jullie uit elkaar zijn. Je hoeft geen details te delen. Het gaat om wat de opvang praktisch nodig heeft om goed voor je kind te zorgen.

Wie heeft het gezag?

Na een scheiding houden ouders meestal het gezamenlijk ouderlijk gezag. Jullie blijven dan allebei verantwoordelijk voor de verzorging en opvoeding. Wil een ouder dat niet, dan kan die de rechter vragen het gezag aan één ouder te geven. Daarvoor is een advocaat nodig. De rechter beëindigt het gezamenlijk gezag alleen als dat in het belang van het kind is. Is er bij jullie iets veranderd in het gezag, of heeft de rechter iets bepaald over de omgang? Bespreek dan met de locatie wat zij daarvan moeten weten.

Een duidelijke ophaallijst

Elke opvang heeft eigen afspraken over wie een kind mag ophalen. Vraag hoe dat bij jouw locatie werkt en loop samen de lijst na. Een paar tips:

Zet allebei je eigen telefoonnummer en e-mailadres op de juiste plek in het systeem of de app van de opvang.
Bespreek wie er verder op de lijst staan, zoals opa en oma, een buurvrouw of een nieuwe partner.
Geef het aan de locatie door als de vaste haaldag van een ouder verandert.
Spreek af hoe jullie een uitzondering melden, bijvoorbeeld als iemand anders onverwacht ophaalt.

Informatie voor een ouder zonder gezag

Heeft een van jullie geen gezag? Dan blijft die ouder volgens de Rijksoverheid toch recht houden op omgang en informatie over het kind. De wet regelt dit op twee plekken in het Burgerlijk Wetboek.

Artikel 1:377b BW zegt dat de ouder met gezag de ouder zonder gezag op de hoogte moet houden van belangrijke zaken rond het kind, en hem of haar moet raadplegen over beslissingen daarover.

Artikel 1:377c BW gaat over derden die beroepshalve informatie hebben over belangrijke feiten en omstandigheden rond het kind, zijn verzorging en opvoeding. Zij geven die informatie op verzoek aan de ouder zonder gezag. Er zijn twee uitzonderingen. De derde hoeft de informatie niet te geven als hij die ook niet op dezelfde manier aan de ouder met gezag zou geven. En hij geeft hem ook niet als het belang van het kind zich ertegen verzet. Wordt de informatie geweigerd, dan kan de ouder de rechter vragen te bepalen dat die toch wordt gegeven. De rechter wijst dat verzoek in elk geval af als het belang van het kind zich ertegen verzet.

Het artikel noemt geen beroepen bij naam. Vraag de opvang daarom hoe zij omgaan met een informatieverzoek van een ouder zonder gezag.

Dezelfde routines in twee huizen

Een kind dat tussen twee huizen en de opvang heen en weer gaat, heeft veel overgangen in een week. Een paar vaste ankers kunnen helpen. Je hoeft het niet perfect te doen. Kleine afspraken maken al verschil.

Slapen en eten: stem ongeveer dezelfde dutjes, bedtijden en eetmomenten af, ook met de opvang.
Vaste spullen: laat een knuffel of slaapzak met je kind meereizen. Of zorg dat er in beide huizen een gelijke versie ligt.
Een vaste tas: spreek af wat er altijd mee naar de opvang gaat, zoals reservekleding en een fles of beker.
Overdracht: deel kort hoe de nacht en de ochtend waren. Gebruik daar de app van de opvang voor, of een schriftje dat met je kind meegaat.
Dezelfde woorden: gebruik thuis en op de opvang dezelfde woorden voor wat er gebeurt, zoals "vandaag haalt papa je" of "vannacht slaap je bij mama".

Merk je dat je kind de overgangen lastig vindt? Dat is begrijpelijk. Veel tips uit ons artikel over wennen op de kinderopvang werken ook in deze periode.

Praat met de mentor

Elk kind op de opvang heeft een vaste mentor. Die persoon ziet je kind vaak en kan veranderingen in gedrag, slapen of spelen opmerken. Vertel de mentor kort wat er thuis verandert. Dan kan diegene je kind beter begrijpen en steunen.

Bespreek ook hoe de mentor jullie allebei informeert. Spreek bijvoorbeeld af dat oudergesprekken met jullie samen zijn, of dat ieder apart een gesprek krijgt als dat beter werkt. Vraag of verslagen en observaties naar jullie allebei gaan. Zo heeft niemand het gevoel dat hij of zij iets mist. Hoe je de ontwikkeling van je kind samen met de mentor volgt, lees je in ons artikel over de ontwikkeling volgen met de mentor.

Als jullie het niet eens zijn over de opvang

Soms denken ouders verschillend over de opvang. De een wil een andere locatie, de ander wil meer of minder dagen. Of jullie verschillen van mening over wie wat betaalt. Probeer zo'n gesprek eerst samen te voeren, op een rustig moment en zonder je kind erbij.

Lukt dat niet, dan kun je hulp vragen. De Rijksoverheid noemt iemand uit je omgeving, een mediator of de gemeente. Een mediator helpt jullie samen tot afspraken te komen. Hebben jullie samen het gezag en komen jullie er echt niet uit? Volgens artikel 1:253a BW kunnen jullie, of een van jullie, het geschil dan voorleggen aan de rechtbank. De rechtbank beslist wat in het belang van het kind wenselijk is. Voor een procedure bij de rechter heb je een advocaat nodig.

Probeer de opvang buiten jullie meningsverschil te houden. Geef de locatie duidelijke en gezamenlijke afspraken door. Zo blijft de opvang voor je kind een rustige plek.

Checklist: dit regel je met de opvang

Laat de locatie weten dat jullie uit elkaar zijn en wie het gezag heeft.
Kies wie het contract heeft, of vraag naar twee contracten of één contract dat jullie samen tekenen.
Spreek af wie welk deel betaalt en bewaar je bankafschriften.
Werk de contactgegevens van jullie allebei bij.
Loop de ophaallijst na en spreek af wie er verder op staan.
Geef door op welke dagen welke ouder brengt en haalt.
Vraag of nieuwsbrieven, verslagen en uitnodigingen naar jullie allebei gaan.
Plan een kort gesprek met de mentor.
Pas je kinderopvangtoeslag aan en geef co-ouderschap door als dat bij jullie past.
Leg de afspraken over de opvang vast in het ouderschapsplan.

Zoek je in deze periode een nieuwe locatie, bijvoorbeeld dichter bij je nieuwe woning? Vergelijk dan kinderopvang bij jou in de buurt via zoeken, inclusief de GGD-inspecties.

Veelgestelde vragen

Kunnen we na een scheiding allebei kinderopvangtoeslag krijgen?

Ja, als jullie co-ouders zijn en allebei een deel van de opvang betalen. Je kind moet dan minimaal 156 dagen per kalenderjaar bij elke ouder zijn. Samen krijgen jullie toeslag voor maximaal 230 uur per kind per maand. Ieder krijgt alleen toeslag voor het eigen deel en voor de uren in het eigen contract.

Moeten we elk een eigen contract met de opvang hebben?

Als jullie allebei opvang afnemen en betalen, heeft ieder een eigen contract nodig, of jullie tekenen samen één contract. Betaalt maar één ouder, dan kan het contract op naam van die ouder staan. Vraag bij je opvang na hoe zij dit regelen.

Vanaf wanneer telt mijn ex niet meer mee voor de toeslag?

Vanaf de eerste dag van de maand nadat je situatie verandert. Ben je getrouwd of geregistreerd partner, dan moeten de adreswijziging en de aanvraag van de scheiding allebei zijn gedaan. Bij samenwonen telt het moment waarop jullie niet meer op hetzelfde adres staan ingeschreven.

Hoe geef ik co-ouderschap door aan de Belastingdienst?

Met een brief aan Dienst Toeslagen, Postbus 4510, 6401 JA Heerlen, die jullie allebei ondertekenen. Je zet erin op welke dagen je kind bij wie is, voor het hele kalenderjaar, met ieders naam, adres, woonplaats en burgerservicenummer. Er is een voorbeeldbrief voor vaste dagen en een voor wisselende weken.

Telt mijn nieuwe partner mee voor de kinderopvangtoeslag?

Dat hangt af van jullie situatie. Een echtgenoot of geregistreerd partner is altijd je toeslagpartner. Woon je samen zonder te trouwen, dan word je toeslagpartners als bijvoorbeeld een samenlevingscontract bij de notaris, een gezamenlijke koopwoning of een gezamenlijk kind van toepassing is. Is je partner je toeslagpartner, dan telt het inkomen mee en moeten jullie allebei werken. Vanaf 2027 telt samenwonen met alleen een minderjarig kind van een van jullie niet meer als reden.

Mag de opvang informatie geven aan een ouder zonder gezag?

Artikel 1:377c BW zegt dat derden die beroepshalve informatie hebben over belangrijke feiten rond het kind die op verzoek aan de ouder zonder gezag geven. Dat geldt niet als ze die informatie ook niet zo aan de ouder met gezag zouden geven, of als het belang van het kind zich ertegen verzet. Vraag de opvang hoe zij met zo'n verzoek omgaan.

Moet de kinderopvang in het ouderschapsplan staan?

Het ouderschapsplan moet in elk geval afspraken bevatten over de zorgverdeling, de informatie-uitwisseling, het nemen van beslissingen en de kosten. De opvang raakt aan al die onderdelen. Daarom is het handig om de afspraken over de opvang er ook in op te nemen.

Gerelateerde artikelen

Bronnen: Belastingdienst, Ik word co-ouder: wat betekent dat voor mijn toeslagen?; Belastingdienst, Voorbeeldbrief doorgeven co-ouderschap voor toeslagen; Belastingdienst, Moet ik mijn kinderopvangtoeslag wijzigen na een scheiding?; Belastingdienst, Toeslag na een scheiding of als u uit elkaar gaat; Belastingdienst, Toeslagpartner voor de toeslagen; Belastingdienst, Regels voor toeslagpartners eenvoudiger vanaf 2027; Belastingdienst, Kan ik kinderopvangtoeslag krijgen?; Rijksoverheid, Wat moet er in een ouderschapsplan staan?; Rijksoverheid, Wat gebeurt er met het gezag over mijn kinderen na mijn scheiding?; Rijksoverheid, Heb ik recht op omgang met mijn kind na een scheiding?; Burgerlijk Wetboek Boek 1, artikelen 1:253a, 1:377b en 1:377c. Bijgewerkt op 27 oktober 2026.

Kinderopvang na een scheiding: toeslag, afspraken en ophalen