Kind ziek en werken: verlof en opvang

Het is half acht, je hebt om negen uur een overleg en je kind heeft koorts. Of de opvang belt midden op de dag: je kind is ziek en moet opgehaald worden. Bijna elke werkende ouder kent dit moment. In dit artikel lees je welk verlof je dan kunt opnemen, hoeveel salaris je houdt, wat je werkgever mag vragen en hoe je vooraf een plan B maakt. Zo sta je minder vaak met je rug tegen de muur.

Twijfel je of je kind met deze klachten naar de opvang mag? Dat lees je in ons artikel Wanneer mag een ziek kind (niet) naar de kinderopvang?. Daar staan de vuistregels en de richtlijnen per ziekte. Dit artikel gaat over wat er daarna komt: je werk, je verlof en je opvang.

De eerste dag: calamiteitenverlof of kort verzuimverlof

Wordt je kind onverwacht ziek, dan kun je op de eerste ziektedag calamiteitenverlof of kort verzuimverlof opnemen. De Rijksoverheid noemt als voorbeeld een kind dat op school ziek wordt en dat je moet ophalen. De Wet arbeid en zorg noemt de noodzakelijke verzorging op de eerste ziektedag van onder meer je kind uitdrukkelijk als reden voor dit verlof.

Dit zijn de hoofdlijnen:

Je salaris loopt door. Je krijgt tijdens dit verlof gewoon je loon.
Zo lang als nodig. Het verlof duurt zolang nodig is om het dringende probleem op te lossen. Dat is meestal een paar uur tot een paar dagen. Er geldt geen maximum aantal uren per jaar.
Meld het zo snel mogelijk. Laat je werkgever weten dat je verlof opneemt en hoe lang je denkt nodig te hebben.
Je werkgever mag een redelijk verzoek niet weigeren. Wel mag hij achteraf vragen om aan te tonen dat het verlof nodig was.

Gebruik die eerste dag ook om de dagen erna te regelen. Denk aan je kind ophalen, naar de huisarts gaan en uitzoeken wie de komende dagen thuis kan zijn.

Daarna: kortdurend zorgverlof

Is je kind langer ziek en heeft het verzorging nodig, dan kun je kortdurend zorgverlof opnemen. Dit verlof geldt voor je eigen kind, het kind van je partner, je adoptiekind en je pleegkind dat op hetzelfde adres staat ingeschreven.

Hoeveel uur?

Je hebt per 12 maanden recht op maximaal twee keer het aantal uren dat je per week werkt. Werk je 32 uur per week, dan kun je in 12 maanden 64 uur kortdurend zorgverlof opnemen. Je mag dit verdelen over meerdere keren. De periode van 12 maanden begint op de eerste dag dat je het verlof opneemt.

Hoeveel salaris?

Tijdens kortdurend zorgverlof betaalt je werkgever minimaal 70 procent van je salaris door. Is dat minder dan het minimumloon, dan krijg je het minimumloon. Voor hogere inkomens geldt in de wet een maximum voor het loon waarover die 70 procent wordt berekend. Je wettelijke vakantiedagen blijf je opbouwen. Je werkgever mag de verlofuren ook niet van je wettelijke vakantiedagen afhalen.

Ben jij de enige die kan zorgen?

Dit is een belangrijke voorwaarde. Je hebt alleen recht op kortdurend zorgverlof als jij de enige bent die de zorg kan geven. Kan de andere ouder of iemand anders het overnemen, dan heb je geen recht op dit verlof. Het loont dus om met je partner af te spreken wie wanneer thuis kan blijven.

Melden en weigeren

Je meldt kortdurend zorgverlof zo snel mogelijk bij je werkgever. Je geeft daarbij de reden, de omvang en de verwachte duur door. Het verlof gaat in op het moment dat je het meldt. Lukte melden vooraf niet, doe het dan zo snel mogelijk daarna. Je werkgever mag het verlof alleen weigeren of stopzetten als het bedrijf daardoor in ernstige problemen komt.

Wat mag je werkgever vragen?

Je werkgever mag achteraf om bewijs vragen dat het verlof nodig was. De Rijksoverheid noemt als voorbeeld een afspraakbevestiging van de huisarts. Bewaar zo'n bevestiging dus even, bijvoorbeeld als screenshot of mail. Bij kortdurend zorgverlof hoort je melding de reden, de omvang en de verwachte duur te bevatten.

Praktisch werkt het vaak het best als je kort en duidelijk bent. Bijvoorbeeld: "Mijn dochter is ziek en kan niet naar de opvang. Ik neem vandaag calamiteitenverlof en laat vóór vijf uur weten hoe het morgen gaat." Zo weet je werkgever waar hij aan toe is, zonder dat je een heel verhaal hoeft te doen.

Check je cao en je arbeidsvoorwaarden

Je cao of een regeling met de ondernemingsraad of personeelsvertegenwoordiging kan andere afspraken bevatten over dit verlof. Die afspraken gelden dan. Volgens de Rijksoverheid kan dat ook als ze voor jou minder gunstig zijn. Ook over het salaris tijdens zorgverlof kunnen andere afspraken staan. Zoek daarom in je cao of personeelshandboek op wat bij jou geldt. Twijfel je of krijg je onenigheid met je werkgever, dan kun je terecht bij personeelszaken, je vakbond of een rechtshulpverlener.

Let op: deze verlofregels uit de Wet arbeid en zorg gelden voor werknemers. Werk je als zelfstandige, dan regel je zelf hoe je ziektedagen van je kind opvangt.

Verandert er iets aan deze regels?

Het kabinet werkt aan een nieuwe Verlofwet om de regels overzichtelijker te maken. In het plan gaan kortdurend en langdurend zorgverlof samen in één regeling van 8 weken. De eerste 2 weken worden dan betaald tegen 70 procent van het loon. Calamiteitenverlof en kort verzuimverlof blijven inhoudelijk hetzelfde en krijgen alleen een kortere naam. Dit is nog een plan. Het kabinet mikt op invoering in 2028. Tot die tijd gelden de regels die hierboven staan.

Moet je de opvang doorbetalen als je kind ziek thuis is?

Meestal wel. Je hebt een opvangovereenkomst voor vaste uren. Ook als je kind door ziekte niet komt, betaal je die afgesproken uren volgens je contract gewoon door. Kijk in je eigen overeenkomst wat er precies staat over ziekte. Vraag ook of je opvang werkt met ruildagen, zodat je een gemiste dag misschien later kunt inhalen.

En je kinderopvangtoeslag?

Volgens het Handboek Toeslagen van Dienst Toeslagen is kinderopvangtoeslag mogelijk voor uren die je doorbetaalt op dagen dat je kind door ziekte of vakantie niet naar de opvang gaat. De Belastingdienst schrijft ook dat je de toeslag niet hoeft te stoppen als je kind tijdelijk niet gaat, je contract doorloopt en je nog steeds betaalt. Gaat je kind helemaal niet meer naar de opvang, dan geef je dat binnen 4 weken door via Mijn toeslagen. Meer over de bedragen en voorwaarden lees je in Kinderopvangtoeslag 2026.

Je back-up: wie kan er nog meer oppassen?

Verlof is fijn, maar het is beperkt. Het helpt als je meer opties hebt. Denk aan:

Je partner. Spreek af hoe jullie de zorg verdelen. Dat voorkomt discussie op het moment zelf.
Familie en vrienden. Een opa, oma, tante of buurvrouw die een dag kan inspringen. Vraag het van tevoren, zodat je niet om acht uur 's ochtends hoeft te bellen met de vraag of het kan.
Een vaste oppas. Iemand die je kind al kent is goud waard op een ziektedag. Lees in Een oppas of nanny vinden en screenen hoe je iemand vindt die je vertrouwt. In Oppas aan huis: kosten, regels en belasting lees je wat erbij komt kijken als je iemand aan huis betaalt.
Thuiswerken of uren schuiven. Soms kun je een deel van de dag later inhalen. Een ziek kind vraagt wel aandacht. Reken er dus niet op dat je een volle werkdag draait.
Vakantiedagen. Ben je door je verlof heen of past het verlof niet, dan kun je in overleg met je werkgever een vrije dag opnemen.

Vraag ook bij je werkgever of personeelszaken na of er op jouw werk een eigen regeling is voor ouders met een ziek kind. Zo weet je vooraf waar je op kunt rekenen.

Checklist: plan B maken vóór het eerste ziektedagje

Het beste moment om een plan B te maken is als iedereen nog gezond is. Loop deze lijst samen met je partner door:

Lees het ziektebeleid van je opvang. Wanneer bellen ze je, en hoe snel moet je je kind ophalen?
Zoek in je cao of personeelshandboek op welke verlofregels bij jou gelden.
Reken uit hoeveel uur kortdurend zorgverlof je per 12 maanden hebt. Dat is twee keer je wekelijkse werkuren.
Spreek met je partner af wie op welke dag de eerste opvang doet. Bijvoorbeeld per dag van de week, of om de beurt.
Maak een lijstje van twee of drie mensen die kunnen inspringen, met hun telefoonnummer en op welke dagen ze meestal kunnen.
Laat je back-up-oppas alvast kennismaken met je kind en je huis.
Zet het telefoonnummer van de huisarts, de opvang en je leidinggevende in je telefoon.
Leg een korte overdracht klaar: allergieën, medicijnen, slaaptijden en wat je kind lekker vindt als het ziek is.
Zorg dat je werk overdraagbaar is. Houd een gedeelde agenda of takenlijst bij, zodat een collega kan inspringen.
Bewaar bewijs zoals een afspraakbevestiging van de huisarts, voor als je werkgever erom vraagt.

Tips voor afspraken met je partner

Ziektedagen zorgen vaak voor spanning. Wie zijn werk is belangrijker vandaag? Die vraag wil je liever niet om half acht 's ochtends beantwoorden. Een paar tips:

Verdeel vooraf. Kies een eerlijke verdeling, bijvoorbeeld om de beurt of per vaste dag.
Kijk samen naar de agenda. Neem op zondagavond even de week door. Wie heeft welke dag een afspraak die niet kan verschuiven?
Splits de dag. De een neemt de ochtend, de ander de middag. Zo hoeft niemand een hele dag vrij te nemen.
Houd bij wie hoeveel heeft opgenomen. Dat helpt om het eerlijk te houden en om te zien hoeveel zorgverlof je nog hebt.

Tips voor het gesprek met je werkgever

Bespreek het voordat het speelt. Vertel bij je start of bij een nieuwe baan dat je jonge kinderen hebt. Vraag hoe ze op jouw afdeling omgaan met ziektedagen van kinderen.
Kom met een voorstel. Bijvoorbeeld: "Ik ben bereikbaar voor dringende vragen en mijn collega neemt het overleg van tien uur over."
Houd je werkgever op de hoogte. Laat aan het eind van de dag weten hoe het gaat en wat je verwacht voor de volgende dag.
Leg afspraken vast. Spreek je iets af dat afwijkt van de standaard, zoals vaker thuiswerken, zet het dan in een mail.

Heb je jonge kinderen en ben je nog op zoek naar een opvang die bij jullie gezin past? Op Kinderopvang.org vergelijk je opvanglocaties bij jou in de buurt, inclusief GGD-inspecties. En wil je weten wat je wanneer regelt, van zwangerschap tot BSO? Lees dan de kinderopvang-tijdlijn.

Veelgestelde vragen

Heb ik recht op betaald verlof als mijn kind ziek is?

Ja. Op de eerste ziektedag kun je calamiteitenverlof of kort verzuimverlof opnemen, met behoud van je salaris. Heeft je kind daarna nog verzorging nodig en ben jij de enige die die kan geven, dan kun je kortdurend zorgverlof opnemen. Daarbij krijg je minimaal 70 procent van je salaris, en ten minste het minimumloon. Je cao kan andere afspraken bevatten.

Hoeveel uur kortdurend zorgverlof heb ik?

Per 12 maanden heb je recht op maximaal twee keer het aantal uren dat je per week werkt. Werk je 24 uur per week, dan is dat 48 uur in 12 maanden. Je mag het verlof over meerdere keren verdelen. Kijk in je cao of daar andere afspraken over staan.

Mag mijn werkgever zorgverlof weigeren?

Je werkgever mag kortdurend zorgverlof alleen weigeren of stopzetten als het bedrijf daardoor in ernstige problemen komt. Een redelijk verzoek om calamiteitenverlof mag hij niet weigeren. Wel mag je werkgever achteraf om bewijs vragen, zoals een afspraakbevestiging van de huisarts.

Kan ik zorgverlof opnemen als mijn partner thuis kan blijven?

Nee. Je hebt alleen recht op kortdurend zorgverlof als jij de enige bent die de zorg kan geven. Kan de andere ouder of iemand anders het overnemen, dan heb je geen recht op dit verlof. Spreek daarom vooraf met je partner af wie wanneer thuisblijft.

Moet ik de kinderopvang betalen als mijn kind ziek thuis is?

Meestal wel. Je betaalt volgens je opvangovereenkomst de afgesproken uren, ook als je kind door ziekte niet komt. Volgens het Handboek Toeslagen is kinderopvangtoeslag mogelijk voor die doorbetaalde uren. Lees je eigen contract voor de precieze afspraken over ziekte.

Moet ik mijn kinderopvangtoeslag stopzetten als mijn kind een tijdje ziek is?

Nee, niet als je contract gewoon doorloopt en je de opvang blijft betalen. Dat schrijft de Belastingdienst. Gaat je kind helemaal niet meer naar de opvang, dan geef je dat uiterlijk binnen 4 weken door via Mijn toeslagen.

Hoe lang mag calamiteitenverlof duren?

Zo lang als nodig is om het dringende probleem op te lossen. Meestal is dat een paar uur tot een paar dagen. Er geldt geen maximum aantal uren per jaar. Bij een ziek kind is het bedoeld voor de eerste ziektedag. Daarna kun je, als je aan de voorwaarden voldoet, kortdurend zorgverlof opnemen.

Gerelateerde artikelen

Bronnen: Rijksoverheid, Wanneer kan ik calamiteitenverlof of kort verzuimverlof opnemen?; Rijksoverheid, Hoe lang heb ik recht op calamiteitenverlof of kort verzuimverlof?; Rijksoverheid, Mijn kind is ziek, heb ik recht op zorgverlof?; Rijksoverheid, Hoe lang kan ik zorgverlof opnemen?; Rijksoverheid, Wat betekent zorgverlof voor mijn salaris?; Rijksoverheid, Wanneer kan ik zorgverlof aanvragen?; Rijksoverheid, Kabinet komt met overzichtelijker regels in Verlofwet (29 juni 2026); Wet arbeid en zorg, artikelen 4:1, 5:1, 5:2, 5:3 en 5:6; Belastingdienst, Mijn kind gaat niet meer naar de opvang; Dienst Toeslagen, Handboek Toeslagen: Kinderopvangtoeslag. Bijgewerkt op 27 oktober 2026.

Kind ziek en je moet werken: verlof, opvang en afspraken