Wanneer mag een ziek kind naar de kinderopvang?

Een van de lastigste dilemma’s voor werkende ouders: je kind is niet helemaal lekker, maar is het ziek genoeg om thuis te blijven? Elke kinderopvang heeft een eigen protocol met betrekking tot ziekte, maar er zijn algemene richtlijnen die bijna overal gelden. In dit artikel bespreken we wanneer een kind wel en niet naar de opvang mag, wat de RIVM-richtlijnen zijn, en geven we praktische tips voor als je kind ziek wordt.

De basisregel: wanneer moet een kind thuisblijven?

De meeste kinderopvangorganisaties hanteren dezelfde vuistregels voor het thuishouden van een ziek kind:

• Koorts boven 38,5 graden Celsius — De GGD geeft overigens aan dat de hoogte van de koorts niet altijd een goede maat is voor de ernst van de ziekte, maar het is wel een veelgebruikte grens.
• Het kind kan niet meedoen aan het dagprogramma — Als je kind te ziek is om normaal mee te doen met de groep (eten, spelen, buitenspelen), is het beter om thuis te blijven.
• Het kind heeft extra individuele aandacht nodig — Op de opvang is het niet altijd mogelijk om een ziek kind de hele dag extra aandacht te geven, omdat de leidsters ook voor de andere kinderen moeten zorgen.
• Er is besmettingsgevaar voor andere kinderen — Bij bepaalde ziektes is het beter om het kind thuis te houden om verspreiding te voorkomen.

Het is niet wenselijk dat koorts verlaagd wordt door het geven van een paracetamol of zetpil en het kind alsnog naar de kinderopvang wordt gebracht. Informeer bij je eigen kinderopvang naar de specifieke regels.

RIVM-richtlijnen voor kinderopvang

Het RIVM (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu) publiceert uitgebreide richtlijnen voor hygiëne en gezondheid in de kinderopvang. Deze richtlijnen worden door de GGD gebruikt als basis voor de inspectie van kinderopvanglocaties. De belangrijkste punten:

Hygiëneprotocol

Het RIVM schrijft voor dat kinderopvanglocaties een hygiëneprotocol moeten hebben dat onder andere het volgende omvat:

• Regelmatig handen wassen door zowel kinderen als medewerkers (voor en na het eten, na toiletbezoek, na buiten spelen)
• Dagelijkse schoonmaak van speelgoed, oppervlakken en sanitaire voorzieningen
• Correct omgaan met luiers en incontinentiemateriaal
• Ventilatie van de ruimtes
• Gescheiden opslag van schone en vuile materialen

Ziektebeleid

Het RIVM adviseert kinderopvanglocaties om een duidelijk ziektebeleid te hebben dat aan alle ouders wordt gecommuniceerd. Dit beleid moet beschrijven:

• Wanneer een kind thuisgehouden moet worden
• Wanneer een kind opgehaald moet worden
• Wanneer een kind weer welkom is na ziekte
• Hoe de opvang omgaat met medicijnverstrekking

Overzicht veelvoorkomende ziektes

Hieronder een overzicht van veelvoorkomende ziektes bij jonge kinderen en of het kind geweerd moet worden van de opvang:

Ziektes waarbij het kind NIET geweerd hoeft te worden

• Verkoudheid — Een snotneus is geen reden om thuis te blijven, mits het kind zich goed voelt en geen koorts heeft.
• Waterpokken — Besmetting vindt al plaats voordat de blaasjes zichtbaar zijn. Weren heeft dus weinig zin. Wel moeten de overige ouders geïnformeerd worden.
• Mazelen — Besmetting vindt plaats voor de ziekteverschijnselen optreden. Bovendien zijn kinderen met mazelen meestal te ziek om naar de opvang te gaan.
• Hand-, voet- en mondziekte — Geen wering nodig. Het kind mag naar de opvang als het zich goed genoeg voelt.
• Krentenbaard (impetigo) — Geen wering nodig als de wondjes worden afgedekt. Behandeling met een zalf is wel noodzakelijk.
• Hoofdluis — Geen wering nodig, maar de behandeling moet direct starten. Andere ouders moeten worden geïnformeerd.
• Oorontsteking — Geen wering nodig als het kind geen koorts heeft en zich redelijk voelt.
• Vijfde ziekte — Geen wering nodig. De besmettelijke periode is voorbij zodra de uitslag zichtbaar is.
• Bof, griep, kinkhoest, koortslip, oogontsteking — Bij al deze aandoeningen is wering in principe niet noodzakelijk.

Ziektes waarbij het kind WEL geweerd moet worden

• Buiktyfus — Het kind mag niet naar de opvang. Ook broertjes en zusjes met dezelfde klachten moeten thuisblijven. De GGD bepaalt wanneer het kind weer mag komen.
• Bloederige diarree (dysenterie) — Het kind moet thuisblijven tot de oorzaak bekend is.
• Tuberculose (open) — Het kind moet geweerd worden zolang het besmettelijk is, meestal tot drie weken na de start van de behandeling.
• Koorts boven 38,5 graden — Ongeacht de oorzaak, een kind met hoge koorts hoort thuis.

Ziekte melden bij de GGD

De kinderopvang is in sommige gevallen verplicht om ziektes te melden bij de GGD:

• Diarree: als meer dan een derde van de groep klachten heeft binnen een week
• Geelzucht (hepatitis): elk geval moet gemeld worden
• Huiduitslag/vlekjes: als er twee of meer gevallen zijn binnen twee weken in dezelfde groep
• Schurft: melden bij drie gevallen in een groep
• Ernstige infectieziektes: meerdere gevallen van bijvoorbeeld longontsteking of hersenvliesontsteking in korte tijd

Vaccinaties en de kinderopvang

Een veelgestelde vraag is of niet-ingeënte kinderen naar de kinderopvang mogen. Het antwoord is ja — een kind dat geen vaccinaties krijgt, mag naar de kinderopvang. Het is wel belangrijk dat de ouders dit melden bij de opvang, zodat er rekening mee gehouden kan worden bij een eventuele uitbraak van een besmettelijke ziekte.

Baby’s zijn extra kwetsbaar omdat ze in het eerste levensjaar nog niet volledig beschermd zijn door het Rijksvaccinatieprogramma. De BMR-vaccinatie (bof, mazelen, rode hond) wordt bijvoorbeeld pas gegeven rond de 14e levensmaand.

Praktische tips voor werkende ouders

Een ziek kind thuis is voor werkende ouders altijd een uitdaging. Hier zijn praktische tips om je voor te bereiden:

Voorbereiding

1. Bespreek het met je werkgever — Maak vooraf afspraken over thuiswerken of calamiteitenverlof als je kind ziek is. Volgens de wet heb je recht op kortdurend zorgverlof.
2. Maak een noodplan — Spreek met opa’s, oma’s of andere familieleden af dat zij beschikbaar zijn als back-up. Geef hun telefoonnummer ook door aan de opvang.
3. Verdeel de taken — Spreek met je partner af wie thuisblijft op welke dag. Wissel af zodat het niet altijd op dezelfde persoon neerkomt.
4. Houd vrije dagen achter de hand — Neem niet al je vakantiedagen op aan het begin van het jaar. Houd een buffer aan voor ziektedagen.

Als je gebeld wordt door de opvang

De kinderopvang kan je bellen als je kind hoge koorts krijgt of niet lekker wordt. Het is belangrijk dat je bereikbaar bent en snel kunt reageren. Tips:

• Zorg dat je telefoonnummer altijd up-to-date is bij de opvang
• Geef ook een tweede contactpersoon op (partner, grootouder, buurvrouw)
• Bespreek met je werkgever dat je soms op korte termijn weg moet

Wanneer mag je kind weer naar de opvang?

In het algemeen mag een kind weer naar de opvang als:

• Het 24 uur koortsvrij is (zonder gebruik van paracetamol)
• Het weer normaal kan eten en drinken
• Het weer kan meedoen aan het dagprogramma
• Er geen besmettingsgevaar meer is (bij specifieke ziektes)

Wettelijke rechten bij een ziek kind

Als werkende ouder heb je wettelijke rechten als je kind ziek is:

• Calamiteitenverlof — Bij een acute situatie (kind wordt ziek op de opvang en moet worden opgehaald) heb je recht op calamiteitenverlof met behoud van loon. Dit geldt voor de rest van de dag.
• Kortdurend zorgverlof — Je hebt per jaar recht op maximaal twee keer je wekelijkse arbeidsduur aan zorgverlof. Tijdens dit verlof krijg je 70% van je loon doorbetaald.
• Langdurend zorgverlof — Bij een ernstige ziekte van je kind heb je recht op langdurend zorgverlof van maximaal zes keer je wekelijkse arbeidsduur per jaar. Dit verlof is onbetaald.

Veelgestelde vragen

Moet ik doorbetalen als mijn kind ziek is en niet naar de opvang gaat?

Ja, in de meeste gevallen betaal je door voor de opvangdagen die in je contract staan, ook als je kind ziek is. Je behoudt ook je recht op kinderopvangtoeslag over deze uren.

Mag de opvang medicijnen toedienen aan mijn kind?

Ja, maar alleen met schriftelijke toestemming van de ouders. De meeste kinderopvanglocaties hebben hier een formulier voor. Paracetamol voor koortsverlaging mag doorgaans niet worden gegeven zonder overleg met de ouders.

Hoe vaak zijn kinderen op de opvang ziek?

Kinderen op de opvang zijn gemiddeld 6-10 keer per jaar ziek, vooral in het eerste jaar. Dit is normaal en draagt bij aan de opbouw van het immuunsysteem. Na het eerste jaar neemt het aantal ziekteperiodes af.

Kan ik de GGD-inspectierapporten inzien over hygiëne?

Ja, alle GGD-inspectierapporten zijn openbaar. Op Kinderopvang.org kun je de veiligheidsscore van elke locatie bekijken, inclusief beoordelingen op het gebied van hygiëne en gezondheid.

Wil je weten hoe jouw opvang scoort op hygiëne en veiligheid? Zoek je locatie op Kinderopvang.org en bekijk de GGD-inspectierapporten en veiligheidsscores. Premium-leden krijgen automatisch een melding bij nieuwe inspecties.