Buitenspelletjes in herfst en winter: 15 ideeën voor kinderen

Als de dagen korter worden, blijven veel kinderen binnen. Jammer, want herfst en winter zijn juist mooie seizoenen om buiten te spelen: er zijn bladeren, plassen, kastanjes, rijp en soms sneeuw. Met de goede kleren en een paar ideeën is een uurtje buiten in de kou net zo leuk als in de zomer. Hieronder staan 15 buitenspelletjes voor de herfst en de winter, voor peuters, kleuters en kinderen op de bso. Je kunt ze thuis doen, in het park en op het plein van de kinderopvang.

Waarom ook bij kou naar buiten?

Kinderen bewegen buiten meer dan binnen: ze rennen, klimmen, springen en sjouwen. De Gezondheidsraad adviseert kinderen vanaf 4 jaar om elke dag minstens een uur matig intensief te bewegen. Buiten lukt dat het makkelijkst. Daarnaast ontdekken kinderen in de herfst en winter dingen die er in de zomer niet zijn: hoe ijs kraakt, hoe een blad verkleurt, waarom je adem een wolkje wordt. Van een beetje kou word je niet ziek. Verkoudheid komt door virussen, en die verspreiden zich juist makkelijk binnen, waar veel kinderen dicht op elkaar zitten.

Wat trek je aan?

Er bestaat geen slecht weer, alleen verkeerde kleren. Met deze lijst blijven kinderen warm en droog:

• Laagjes. Een hemd, een trui en een jas houden beter warm dan één dikke trui. Wordt het kind warm van het rennen, dan gaat er een laag uit.
• Muts, wanten en sjaal of col. Wanten houden kleine handen warmer dan handschoenen met vingers. Een col blijft beter zitten dan een sjaal bij klimmen en glijden.
• Regenpak en laarzen. Een regenbroek over de gewone broek maakt modder en plassen een feest in plaats van een probleem.
• Reservesokken. Natte voeten worden snel koud. Neem droge sokken mee, of zet ze klaar bij de deur.
• Iets reflecterends. Vanaf half vijf is het in de winter al schemerig. Een hesje of reflectoren op de jas maken kinderen zichtbaar.

15 buitenspelletjes voor herfst en winter

1. Bladeren sorteren op kleur

Geef elk kind een eierdoos of een papieren zak. Wie vindt een geel, een oranje, een rood en een bruin blad? Thuis of op de groep leg je ze van licht naar donker, of je plakt ze op een vel als regenboog. Vanaf ongeveer 2 jaar.

2. Springen in de bladerenberg

Hark samen een grote berg bladeren bij elkaar en spring erin. Voor peuters is het harken zelf al een spel. Kijk wel eerst of er geen takken, stenen of hondenpoep tussen liggen. Vanaf ongeveer 2 jaar.

3. Kastanjes en eikels verzamelen

Verzamel kastanjes, eikels en beukennootjes. Kleuters tellen ze, sorteren ze op grootte of bouwen er een knikkerbaan van in het zand. Op de bso kun je met kastanjes en satéprikkers poppetjes maken. Vanaf ongeveer 3 jaar. Kastanjes en eikels zijn klein genoeg om in te slikken en zijn niet om te eten: houd ze uit de buurt van kinderen onder de 3.

4. Plassen springen

Het simpelste winterspel van allemaal. Laat kinderen raden in welke plas ze het hoogst kunnen spatten. Meet de diepte van een plas met een stok, of kijk wie de grootste spetter maakt. Vanaf ongeveer 1,5 jaar, met laarzen en een regenbroek.

5. Een regenmeter maken

Knip de bovenkant van een plastic fles, zet hem omgekeerd als trechter in de onderkant en zet streepjes op de fles. Zet hem buiten neer en kijk elke dag hoeveel regen er gevallen is. Kleuters kunnen een tekening maken van de week: zon, wolk of regen. Vanaf ongeveer 4 jaar.

6. Paddenstoelen spotten

De herfst is paddenstoelentijd. Ga op zoek naar zo veel mogelijk verschillende soorten en maak er een foto van. Tel ze, vergelijk de kleuren en de vormen. Spreek vooraf duidelijk af: kijken mag, aanraken en eten niet. Was na het spelen de handen. Vanaf ongeveer 3 jaar.

7. Sporen zoeken

In modder, op een berijpt grasveld of in de sneeuw zie je sporen. Van wie zijn ze: een hond, een vogel, een fiets, een kinderlaars? Maak zelf sporen en laat een ander kind ze volgen. Vanaf ongeveer 3 jaar.

8. Op vorstjacht

Op een koude ochtend is alles wit. Zoek met een vergrootglas naar rijp op bladeren, spinnenwebben met ijs en bevroren plassen. Tik met een laars op het ijs van een plas en luister hoe het kraakt. Meer ideeën met ijs staan in spelen met ijs: 12 ontdekactiviteiten. Vanaf ongeveer 2 jaar.

9. Sneeuwspelen

Valt er sneeuw, gebruik het dan. Maak sneeuwengelen, rol een sneeuwpop of gooi sneeuwballen naar een doel op een boom in plaats van naar elkaar. Peuters vinden het al spannend om sneeuw in een emmer te scheppen en te zien hoe die binnen smelt. Vanaf ongeveer 1,5 jaar.

10. Zaklampspeurtocht

Als het om vijf uur donker is, wordt de tuin of het plein ineens een avontuur. Verstop reflectoren of speelgoed met een stukje reflecterende tape en laat kinderen met een zaklamp zoeken. Blijf op een bekende, afgesloten plek. Vanaf ongeveer 4 jaar.

11. Vogelvoer maken en ophangen

Rijg ongezouten pinda's in de dop of stukjes appel aan een touw en hang de slinger in een boom of aan het hek. Kijk daarna met elkaar welke vogels er komen. Een vogelplaat erbij maakt het een telspel. Kies vetbollen zonder netje, want daar kunnen vogels in verstrikt raken. Vanaf ongeveer 3 jaar. Laat kinderen met een pinda-allergie niet meedoen met de pinda's.

12. Een takkenhut bouwen

Zet lange takken tegen een boom of een hek en vul de gaten met kleinere takken en bladeren. Een groepje kinderen kan er een hele ochtend mee bezig zijn. Binnenin is het een geheime schuilplaats voor verhalen. Vanaf ongeveer 4 jaar, met hulp.

13. Spelen met de wind

Een stormachtige dag (zonder zware storm) is ideaal voor een vlieger, een linthouder of een plastic zak aan een touw. Peuters gooien bladeren omhoog en kijken waar ze heen waaien. Kleuters houden een wedstrijd: wiens blad vliegt het verst? Vanaf ongeveer 2 jaar. Bij code oranje of rood blijf je binnen en uit de buurt van bomen.

14. Schilderen met modder en stoepkrijt

Met een kwast en een emmer modder kun je op een schutting of op stenen schilderen. Stoepkrijt op een natte stoep geeft juist felle kleuren. De volgende regenbui spoelt alles weer weg. Vanaf ongeveer 2 jaar.

15. IJspegeltikkertje

Een tikspel om warm te blijven. Wie getikt wordt, 'bevriest' en blijft stokstijf staan als een ijspegel. Een ander kind kan hem ontdooien door onder zijn armen door te kruipen of hem een high five te geven. Na een paar minuten heeft iedereen het warm. Vanaf ongeveer 4 jaar.

Welk spel past bij welke leeftijd?

• Dreumesen (1 tot 2 jaar): plassen springen (4), sneeuw scheppen (9) en bladeren gooien in de wind (13). Kort buiten, goed ingepakt, en een volwassene dichtbij.
• Peuters (2 tot 4 jaar): bladeren sorteren (1), de bladerenberg (2), vorstjacht (8), sneeuwspelen (9) en schilderen met modder (14).
• Kleuters (4 tot 6 jaar): alles hierboven, plus kastanjes tellen (3), de regenmeter (5), sporen zoeken (7), de zaklampspeurtocht (10) en ijspegeltikkertje (15).
• Bso (6 jaar en ouder): de takkenhut (12), een vogelplaat met turflijst (11), een paddenstoelenfotoboek (6) en vliegeren (13).

Veilig buiten spelen in herfst en winter

• Blijf van natuurijs af. Ga met kinderen niet op het ijs van sloten, vijvers en plassen. De KNSB noemt ijs dunner dan 8 centimeter zeer gevaarlijk en ijs tot 12 centimeter risicovol. Alleen natuurijsbanen en routes die door een ijsclub zijn uitgezet, gelden als veilig.
• Water blijft water. Ook in de winter trekt een sloot. VeiligheidNL adviseert om kinderen bij water altijd in het zicht te houden, en kinderen onder de 3 binnen aanraakafstand.
• Klein spul niet in de mond. Kastanjes, eikels, besjes en steentjes zijn voor kinderen onder de 3 een verstikkingsrisico. VeiligheidNL meldt dat elk jaar zo'n 110 kinderen van 0 tot en met 5 jaar op de spoedeisende hulp komen door verstikking.
• Nat is koud. Is een kind doorweekt of begint het te rillen, ga dan naar binnen en trek droge kleren aan. Dat geldt vooral voor kleine kinderen, die minder bewegen en sneller afkoelen.
• Handen wassen. Na het spelen met modder, bladeren en paddenstoelen: eerst handen wassen, dan pas eten.

Buiten spelen op de kinderopvang en de bso

Op veel opvanglocaties gaan kinderen ook in de winter elke dag naar buiten. Vraag bij een rondleiding gerust hoe de opvang dat doet: hoe vaak gaan de kinderen naar buiten, wat moeten ze meenemen, en is er een overdekt stuk voor regenachtige dagen? Ouders helpen door een regenpak, laarzen en reservekleren op de opvang te laten. Sommige opvanglocaties laten baby's ook in de winter buiten slapen in een speciaal bedje. Hoe dat werkt, lees je in buiten slapen op de kinderopvang.

Veelgestelde vragen

Hoe lang mag een peuter buiten spelen als het koud is?

Daar is geen vaste grens voor. Met warme, droge kleren kan een peuter gerust een uur buiten spelen, ook bij een paar graden vorst. Let op de signalen: koude, rode handen, rillen of huilen zijn een teken om naar binnen te gaan.

Word je ziek van buiten spelen in de kou?

Nee. Verkoudheid en griep komen door virussen. Binnen, waar veel mensen dicht op elkaar zitten, verspreiden die zich juist makkelijker. Wel is het belangrijk dat kinderen niet lang met natte kleren blijven rondlopen.

Wat zijn leuke buitenspelletjes voor als het regent?

Plassen springen, een regenmeter maken, schilderen met stoepkrijt op een natte stoep en sporen zoeken in de modder. Met een regenpak en laarzen is regen geen reden om binnen te blijven.

Mogen kinderen op een bevroren sloot?

Nee, niet zonder dat de ijsclub het ijs heeft vrijgegeven. Een bevroren plas op het gras of de stoep is ondiep en kan geen kwaad. Op sloten, vijvers en meren ga je met kinderen niet het ijs op.

Wat doe je als het vroeg donker is?

Maak er een spel van. Een zaklampspeurtocht, lichtjes in de tuin of reflectoren zoeken is voor kleuters spannend. Zorg dat kinderen in het donker zichtbaar zijn met een hesje of reflectoren.

Gerelateerde artikelen

• 10 buitenspelletjes voor kinderen
• Spelen met ijs: 12 ontdekactiviteiten
• Spelen met water binnen: 15 ideeën
• Buiten slapen op de kinderopvang

Bronnen: Gezondheidsraad, Beweegrichtlijnen 2017; KNSB, stoplicht voor het betreden van natuurijs; VeiligheidNL, veilig in en om water en verstikking bij kinderen. Bijgewerkt op 8 november 2026.