Rookverbod op het buitenterrein van de kinderopvang: wat geldt er nu?

Mag er op het plein van het kinderdagverblijf of de bso gerookt worden? Op schoolpleinen is roken sinds 2020 verboden, maar voor het buitenterrein van de kinderopvang bestaat nog geen wettelijk verbod. Het kabinet wil dat veranderen: er ligt een wetsvoorstel voor een rookverbod op de terreinen van kindercentra, speeltuinen en kinderboerderijen. In dit artikel lees je wat er nu geldt, wat het voorstel inhoudt, hoe ver het is en wat het betekent voor ouders, opvanghouders en gastouders. Stand van zaken: 8 november 2026.

In het kort

• Binnen in een kinderdagverblijf of bso mag al lang niet gerookt worden.
• Buiten is er nog geen wettelijk verbod. De meeste locaties zijn wel vrijwillig rookvrij: in 2021 was dat minstens 95% van de kinderopvang- en bso-locaties.
• Het wetsvoorstel voor een rookverbod op de terreinen van kindercentra, beheerde speeltuinen en kinderboerderijen was van april tot mei 2026 in internetconsultatie. Er is nog geen ingangsdatum.
• Gastouders moeten nu al altijd rookvrij zijn: de opvangruimte is rookvrij, ook als er geen kinderen zijn.
• E-sigaretten en nicotinezakjes vallen ook onder de rookverboden.

Wat geldt er nu?

Binnen: al verboden

In de gebouwen van kindercentra geldt al een rookverbod op grond van de Tabaks- en rookwarenwet. Dat staat ook in de toelichting bij het nieuwe wetsvoorstel. Niemand mag binnen roken: medewerkers niet, ouders niet en bezoekers niet.

Schoolpleinen: verboden sinds 2020

Sinds 1 augustus 2020 is roken op schoolpleinen wettelijk verboden. Gebruikt een kinderdagverblijf of bso het terrein van een school, dan valt dat terrein nu al onder het schoolverbod. Dat is bijvoorbeeld zo bij veel bso's en peuteropvang in een schoolgebouw of een kindcentrum.

Het eigen buitenterrein: vrijwillig

Voor het eigen buitenterrein van een kindercentrum bestaat nog geen wettelijk verbod. Veel opvangorganisaties hebben hun terrein wel zelf rookvrij gemaakt, als onderdeel van het Nationaal Preventieakkoord en de ambitie van een Rookvrije Generatie: kinderen moeten kunnen opgroeien zonder dat ze met roken in aanraking komen. Volgens de toelichting bij het wetsvoorstel was in 2021 minstens 95% van de kinderopvang- en bso-locaties volledig rookvrij.

Wat houdt het wetsvoorstel in?

Het wetsvoorstel heet voluit "Wijziging van de Tabaks- en rookwarenwet in verband met de uitbreiding van het rookverbod naar terreinen van beheerde speeltuinen, kinderboerderijen en kindercentra". De belangrijkste punten:

• Welke plekken: de terreinen van kindercentra (dagopvang en bso), beheerde speeltuinen en kinderboerderijen. Sportverenigingen en zorginstellingen vallen er niet onder; die zouden mogelijk later volgen.
• Hoe het werkt: de wet zelf geeft alleen de grondslag. Het verbod komt er pas als het kabinet daarna ook het Tabaks- en rookwarenbesluit aanpast. De toelichting zegt het letterlijk: het wetsvoorstel introduceert het rookverbod "als zodanig nog niet".
• Wat eronder valt: sigaretten en andere tabak, maar ook e-sigaretten (met en zonder nicotine) en nicotinezakjes.
• Geen rookhoek: een aparte rookzone op het terrein is niet toegestaan.
• Toezicht: de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) houdt toezicht en kan een boete geven. De hoogte daarvan wordt later vastgesteld. De GGD kan signalen doorgeven aan de NVWA.

Hoe ver is het?

• 21 april tot 19 mei 2026: internetconsultatie. Iedereen kon reageren op het voorstel.
• 26 mei 2026: het Adviescollege toetsing regeldruk (ATR) vond het voorstel onvoldoende onderbouwd, onder meer omdat het uitgaat van cijfers uit 2021.
• Eind oktober 2026: media meldden dat het voorstel in de ministerraad zou komen. Een officieel bericht daarover vonden wij op 8 november nog niet op rijksoverheid.nl.
• Daarna: advies van de Raad van State, behandeling in de Tweede en Eerste Kamer, en het besluit met het eigenlijke verbod.

Op de wetgevingskalender van de overheid staat het voorstel op 8 november 2026 nog in de fase "voorbereiding", zonder kamerstuknummer. Een ingangsdatum is niet bekend. De toelichting zegt alleen dat de wet ingaat op een datum die bij koninklijk besluit wordt bepaald, aansluitend bij de vaste momenten waarop regels veranderen. Reken er dus niet op dat het verbod al in 2027 geldt.

Wat betekent het voor ouders?

Voor de meeste ouders verandert er weinig, want het buitenterrein van hun opvang is waarschijnlijk al rookvrij. Wel goed om te weten:

• Bij het brengen en halen rook of vape je niet op het terrein, ook niet even bij het hek als dat bij het terrein hoort. Dat geldt nu al op locaties die zelf rookvrij zijn, en straks overal.
• Vapen telt mee. Een e-sigaret is voor de wet geen uitzondering, ook niet zonder nicotine.
• Vraag ernaar bij de rondleiding. Is het terrein rookvrij? Waar roken medewerkers in hun pauze? Een goede opvang heeft daar een duidelijk antwoord op. Meer vragen voor een rondleiding staan in onze checklist kinderopvang kiezen.
• Speeltuinen en kinderboerderijen worden straks ook rookvrij, als het voorstel doorgaat en het besluit volgt.

Wat betekent het voor opvanghouders?

Volgens de toelichting moet de houder straks drie dingen doen: het rookverbod instellen, het duidelijk aangeven en het handhaven. Hoe je dat doet, mag je zelf invullen. Wie nu al rookvrij is, kan zich alvast zo voorbereiden:

1. Leg het vast in je huisregels en je beleid veiligheid en gezondheid, ook voor medewerkers en stagiairs.
2. Maak het zichtbaar. Bij de bestaande rookverboden verwacht de NVWA borden die zichtbaar zijn bij de ingang, geen asbakken op het terrein, en een verbod dat dag en nacht geldt.
3. Spreek rokers aan, ook ouders bij het hek. Een korte, vriendelijke tekst in de nieuwsbrief en bij de ingang voorkomt veel discussie.
4. Regel de pauzes. Waar rookt een medewerker die rookt? Niet op het terrein en niet in het zicht van de kinderen.
5. Volg het voorstel. Pas als het besluit er is, ligt vast vanaf wanneer het verbod geldt en hoe hoog de boetes zijn.

Een sterk rookvrijbeleid is ook iets wat ouders willen zien. Op Kinderopvang.org kun je als houder op je locatiepagina laten zien hoe je met veiligheid en gezondheid omgaat. Meer daarover op voor locaties.

En gastouders?

Gastouderopvang valt niet onder het nieuwe wetsvoorstel. Dat is ook niet nodig, want voor gastouders gelden al strengere regels. Volgens het Besluit kwaliteit kinderopvang is de opvangruimte van een gastouder rookvrij, "ook als er geen kinderen worden opgevangen". Het gastouderbureau controleert dat elk jaar. Roken in huis, ook 's avonds of in het weekend, past dus niet bij gastouderopvang. Overweeg je om gastouder te worden? Lees dan gastouder worden: eisen, opleiding en inkomen.

Veelgestelde vragen

Is roken op het terrein van de kinderopvang verboden?

Binnen wel, buiten nog niet wettelijk. Er ligt een wetsvoorstel voor een verbod op de terreinen van kindercentra, speeltuinen en kinderboerderijen, maar dat geldt nog niet. Veel opvanglocaties zijn wel uit zichzelf rookvrij, en dan geldt hun eigen huisregel. Ligt de opvang op een schoolplein, dan geldt het schoolverbod al.

Wanneer gaat het rookverbod voor de kinderopvang in?

Dat is nog niet bekend. Het wetsvoorstel moet nog naar de Raad van State en de Tweede en Eerste Kamer, en daarna volgt een apart besluit met het verbod zelf. Een datum staat nergens vast.

Geldt het rookverbod ook voor de e-sigaret?

Ja. De rookverboden in de Tabaks- en rookwarenwet gelden ook voor e-sigaretten met en zonder nicotine. Het nieuwe verbod geldt volgens de toelichting ook voor nicotinezakjes.

Mag een gastouder roken?

Niet in de opvangruimte, en ook niet als er geen kinderen zijn. De ruimte waar een gastouder opvangt, moet altijd rookvrij zijn. Het gastouderbureau controleert dat jaarlijks.

Wie controleert het rookverbod?

De NVWA. Zij kan een boete geven aan de beheerder van het terrein. De GGD kan bij een inspectie signalen doorgeven aan de NVWA.

Mag de opvang een rookhoek maken?

Onder het voorstel niet: een aparte rookzone op het terrein is dan niet toegestaan.

Gerelateerde artikelen

• Veiligheid op de kinderopvang: waar moet je op letten?
• Kinderopvang kiezen: checklist met 25 punten
• Gastouder worden: eisen, opleiding en inkomen
• Wanneer mag een ziek kind (niet) naar de opvang?

Bronnen: internetconsultatie rookvrije kindomgeving en de memorie van toelichting; wetgevingskalender WGK028201; Adviescollege toetsing regeldruk, 26 mei 2026; Rijksoverheid, rookverbod schoolpleinen; Tabaks- en rookwarenwet; Besluit kwaliteit kinderopvang, artikel 29; NVWA, rookverbod. Bijgewerkt op 8 november 2026.