Hoeveel kinderen gaan naar de kinderopvang? Cijfers en trends 2026
Steeds meer kinderen gaan naar de kinderopvang. In het tweede kwartaal van 2026 waren het er gemiddeld 938.000 met kinderopvangtoeslag, het hoogste aantal ooit. Maar achter dat totaal zitten opvallende verschillen: de bso groeit hard, het kinderdagverblijf staat stil en de gastouderopvang krimpt al jaren. In dit artikel zetten we de belangrijkste cijfers op een rij, met de trend sinds 2005, het aantal locaties per provincie en wat er tot 2027 wordt verwacht. Alle cijfers komen uit officiële bronnen: het ministerie van SZW, de Dienst Toeslagen, het CBS en het Landelijk Register Kinderopvang. Stand van zaken: 9 november 2026.
In het kort
- 938.000 kinderen gingen in het tweede kwartaal van 2026 gemiddeld met kinderopvangtoeslag naar de opvang, 9.000 meer dan een jaar eerder (+1,0%).
- Over heel 2025 kregen bijna 1,1 miljoen verschillende kinderen kinderopvangtoeslag (CBS: 1.074.800).
- De bso groeit (+3,8% in een jaar), het kinderdagverblijf daalde licht (-1,2%) en de gastouderopvang kromp met 9,3%.
- 62% van de kinderen van 0 tot 4 jaar gaat met toeslag naar de opvang, en 35% van de kinderen van 4 tot 12 jaar.
- Sinds 2015 stijgt het gebruik elk jaar. Daarvoor was er een duidelijke daling, na de bezuinigingen op de toeslag rond 2012.
Hoeveel kinderen gaan er nu naar de kinderopvang?
Het ministerie van SZW publiceert elk kwartaal hoeveel kinderen met kinderopvangtoeslag naar de opvang gaan. Het gaat om een gemiddelde per maand. Dit zijn de cijfers uit de tweede kwartaalrapportage van 2026:
| Soort opvang | Kinderen (2e kwartaal 2026) | Verschil met een jaar eerder | Uren per kind per maand |
|---|---|---|---|
| Kinderdagverblijf | 386.000 | -4.600 (-1,2%) | 92,6 |
| Buitenschoolse opvang | 502.000 | +19.000 (+3,8%) | 44,1 |
| Gastouder (0 tot 4 jaar / 4 tot 12 jaar) | 65.000 (42.000 / 23.000) | -6.700 (-9,3%) | 72,4 / 41,9 |
| Totaal | 938.000 | +9.000 (+1,0%) | 66,0 |
De optelling komt niet precies uit op 938.000, omdat sommige kinderen naar meer dan één soort opvang gaan en de aantallen zijn afgerond.
Waarom groeit de bso en daalt het kinderdagverblijf? Volgens het ministerie heeft dat deels met geboortecijfers te maken. In 2021 werden relatief veel kinderen geboren. Die zijn in 2025 vier geworden en van het kinderdagverblijf naar de bso doorgestroomd.
Twee manieren van tellen
Je komt in het nieuws twee soorten cijfers tegen, en die zijn niet hetzelfde:
- Het gemiddelde per maand (SZW en Dienst Toeslagen): hoeveel kinderen er op een gemiddeld moment opvang met toeslag gebruiken. Over 2025 was dat ongeveer 920.000.
- Het aantal verschillende kinderen in een jaar (CBS): elk kind dat op enig moment in het jaar toeslag kreeg, telt mee. Over 2025 waren dat er 1.074.800. Dit getal is hoger, omdat kinderen in de loop van het jaar instromen en vertrekken.
Hoe groot is het deel van de kinderen dat naar de opvang gaat?
Volgens de begroting van het ministerie van SZW voor 2027 ging in 2025 44% van alle kinderen tot 12 jaar met kinderopvangtoeslag naar de opvang. Per leeftijdsgroep:
- 0 tot 4 jaar (kinderdagverblijf en gastouder): 62%
- 4 tot 12 jaar (bso en gastouder): 35%
Kinderen die alleen naar de peuteropvang gaan zonder toeslag, of die door opa en oma worden opgevangen, tellen hier niet mee. Kijk je breder, dan gaat in Nederland 72% van de kinderen tot 3 jaar minstens een uur per week naar een vorm van formele opvang, peuteropvang meegerekend (CBS, cijfer over 2023). Dat is ruim het dubbele van het Europese gemiddelde van 37%.
De trend sinds 2005
De kinderopvangtoeslag bestaat sinds 2005. Sindsdien is het aantal kinderen met toeslag bijna verdrievoudigd. Maar de groei ging niet elk jaar door:
| Jaar | Kinderen met toeslag (gemiddeld per maand) |
|---|---|
| 2005 | 311.000 |
| 2010 | 715.000 |
| 2011 | 738.000 |
| 2013 | 637.000 |
| 2015 | 639.000 |
| 2020 | 824.000 |
| 2022 | 873.000 |
| 2024 | 908.000 |
| 2025 | 920.000 |
| 2e kwartaal 2026 | 938.000 |
Tussen 2011 en 2013 daalde het aantal kinderen met toeslag met zo'n 14%. Dat kwam door bezuinigingen op de kinderopvangtoeslag en minder kinderen. Vooral baby's gingen minder vaak: het deel van de 0-jarigen op de opvang zakte van 31% begin 2012 naar 24% eind 2014. Sinds 2015 stijgt het gebruik weer elk jaar, tot zo'n 46% meer in 2025. De cijfers tot en met 2015 komen uit Kamerbrieven van SZW uit 2013 en 2015. Latere herzieningen kunnen een paar duizend kinderen verschillen.
Hoeveel locaties zijn er?
Het Landelijk Register Kinderopvang telde begin juli 2026 9.426 locaties voor dagopvang en 8.495 bso-locaties. Beide groeien al jaren licht. Bij de gastouders is het beeld omgekeerd:
| Peildatum | Dagopvang | Bso | Gastouders |
|---|---|---|---|
| Januari 2021 | 9.066 | 7.569 | 22.675 |
| Januari 2023 | 9.183 | 7.815 | 18.459 |
| Januari 2025 | 9.331 | 8.181 | 15.086 |
| Juli 2026 | 9.426 | 8.495 | 13.322 |
Het aantal geregistreerde gastouders is in vijfenhalf jaar met ruim 40% gedaald. Sinds 1 juli 2026 gelden ook nieuwe eisen voor gastouders, zoals extra educatie en coaching. Wat dat betekent, lees je in gastouder worden: eisen, opleiding en inkomen.
Kinderdagverblijven en bso's per provincie
Wij houden de gegevens uit het Landelijk Register Kinderopvang bij voor onze zoekfunctie. Dit is de verdeling van de actieve locaties en het aantal geregistreerde kindplaatsen per provincie (stand 31 oktober 2026):
| Provincie | Kinderdagverblijven | Kindplaatsen kdv | Bso's | Kindplaatsen bso |
|---|---|---|---|---|
| Zuid-Holland | 1.985 | 71.661 | 1.666 | 80.488 |
| Noord-Holland | 1.561 | 58.103 | 1.287 | 63.240 |
| Noord-Brabant | 1.242 | 48.225 | 1.257 | 62.127 |
| Gelderland | 1.092 | 36.183 | 1.031 | 41.646 |
| Utrecht | 716 | 28.954 | 759 | 37.906 |
| Overijssel | 645 | 21.945 | 635 | 25.799 |
| Limburg | 505 | 16.587 | 415 | 18.156 |
| Friesland | 447 | 11.805 | 386 | 12.712 |
| Groningen | 369 | 11.092 | 327 | 13.174 |
| Drenthe | 358 | 9.829 | 326 | 11.619 |
| Flevoland | 290 | 9.532 | 282 | 11.387 |
| Zeeland | 216 | 6.031 | 201 | 6.199 |
| Totaal | 9.426 | 329.947 | 8.572 | 384.453 |
Een kindplaats is niet hetzelfde als een kind. Veel kinderen gaan twee of drie dagen per week, zodat één plaats door meerdere kinderen wordt gebruikt. Het aantal kindplaatsen is het maximum dat de gemeente heeft geregistreerd, niet het aantal plekken dat nu vrij is. Wil je weten welke locaties er bij jou in de buurt zijn, kijk dan op de pagina van je provincie of zoek op plaats.
Wat kost het, en wie betaalt?
Het CBS meldde in augustus 2026 dat een huishouden met kinderopvangtoeslag in 2025 gemiddeld 10.510 euro aan kinderopvang uitgaf. Daarvan werd 68% vergoed via de toeslag, tegen 65% in 2024. Wel betaalde 63% van de ouders een uurprijs boven het maximum waarover toeslag wordt gegeven.
De gemiddelde uurprijzen in het tweede kwartaal van 2026, volgens SZW:
- Kinderdagverblijf: 11,62 euro (maximum voor de toeslag: 11,23 euro)
- Bso: 10,58 euro (maximum: 9,98 euro)
- Gastouder, 0 tot 4 jaar: 8,77 euro (maximum: 8,49 euro)
Het deel dat ouders zelf betalen, daalt. Volgens de begroting van SZW betaalden ouders in 2025 gemiddeld 29% van de totale kosten zelf. In 2026 is dat naar verwachting 25% en in 2027 22%. Dat komt doordat de vergoedingspercentages stap voor stap omhoog gaan. Meer hierover lees je in kinderopvangtoeslag 2027 en wat kost kinderopvang in 2026.
Wat wordt er verwacht?
Het ministerie verwacht dat het aantal kinderen met toeslag verder groeit, naar gemiddeld 926.000 in 2026 en 933.000 in 2027. De groei zit vooral bij de bso, met naar schatting 514.000 kinderen in 2027. Het aantal huishoudens met toeslag stijgt naar verwachting naar 629.000 in 2027. Volgens SZW komt de stijging vooral door de hogere vergoeding.
Vanaf 2029 wil het kabinet de toeslag vervangen door een vergoeding die rechtstreeks naar de opvang gaat, voor alle werkende ouders. Er zijn nog geen officiële cijfers over hoeveel extra kinderen daardoor naar de opvang gaan. Wat er wel bekend is, lees je in gratis kinderopvang: wat komt er in 2027 en 2029?
Genoeg personeel?
Meer kinderen betekent meer medewerkers. Volgens het CBS werkten er in het eerste kwartaal van 2026 136.400 mensen in de kinderopvang (inclusief peuterspeelzaalwerk). In 2016 waren dat er nog 79.500. Het aantal openstaande vacatures is gedaald: van 8.750 begin 2024 naar 5.350 in het tweede kwartaal van 2026. Toch blijft het in veel regio's lastig om plekken te vullen. Lees meer in personeelstekort in de kinderopvang en wachtlijsten in de kinderopvang.
Veelgestelde vragen
Hoeveel kinderen gaan er naar de kinderopvang in Nederland?
In het tweede kwartaal van 2026 gingen gemiddeld 938.000 kinderen met kinderopvangtoeslag naar de opvang: 386.000 naar het kinderdagverblijf, 502.000 naar de bso en 65.000 naar een gastouder. Over heel 2025 kregen 1.074.800 verschillende kinderen toeslag.
Welk deel van de peuters gaat naar de opvang?
In 2025 ging 62% van de kinderen van 0 tot 4 jaar met kinderopvangtoeslag naar een kinderdagverblijf of gastouder. Tel je ook peuteropvang zonder toeslag mee, dan gaat 72% van de kinderen tot 3 jaar minstens een uur per week naar formele opvang.
Stijgt het gebruik van kinderopvang elk jaar?
Sinds 2015 wel. Tussen 2011 en 2014 daalde het gebruik juist, na bezuinigingen op de kinderopvangtoeslag. Daarna groeide het aantal kinderen met toeslag elk jaar.
Waarom zijn er steeds minder gastouders?
Het aantal geregistreerde gastouders daalde van 22.675 in januari 2021 naar 13.322 in juli 2026. Het ministerie geeft in de kwartaalrapportage geen verklaring. Wel zijn de eisen voor gastouders de afgelopen jaren strenger geworden.
Hoeveel uur per week gaat een kind gemiddeld naar het kinderdagverblijf?
Gemiddeld 92,6 uur per maand, ongeveer 21 uur per week. Bij de bso is het 44,1 uur per maand, ongeveer 10 uur per week.
Hoeveel kinderdagverblijven zijn er in Nederland?
Begin juli 2026 stonden er 9.426 locaties voor dagopvang in het Landelijk Register Kinderopvang, 8.495 bso-locaties en 13.322 gastouders.
Gerelateerde artikelen
- Kinderopvangtoeslag 2027: tabel, uurprijzen en wat vaststaat
- Gratis kinderopvang: wat komt er in 2027 en 2029?
- Personeelstekort in de kinderopvang
- Wachtlijsten in de kinderopvang
- Wat kost kinderopvang in 2026?
Bronnen: ministerie van SZW, Tweede kwartaalrapportage kinderopvang 2026 (Dienst Toeslagen, cijferbeeld juli 2026; DUO, Landelijk Register Kinderopvang); Begroting SZW 2027, tabellen 80 en 81; CBS, Vergoeding kinderopvang verder gestegen in 2025 (7 augustus 2026); CBS, Jongeren langs de Europese meetlat (januari 2025); Kamerstukken 31322, nr. 202 (2013) en nr. 274 (2015); CBS/AZW StatLine, werknemers en vacatures kinderopvang; Landelijk Register Kinderopvang, bewerking Kinderopvang.org (provincietabel, stand 31 oktober 2026). Bijgewerkt op 9 november 2026.
Gratis nieuwsbrief
Tips voor jouw fase, één keer per maand
Kies je fase. Je krijgt een welkomstmail met de beste artikelen om mee te beginnen, daarna hooguit één mail per maand met wat nieuw is.
Afmelden kan altijd, met één klik. Lees hoe we met je gegevens omgaan in ons privacybeleid.