Gastouder of kinderdagverblijf?

Veel jonge ouders twijfelen over de opvang van hun kind(eren). Waar breng je je kind naartoe, het kinderdagverblijf of een gastouder? De belangrijkste afweging bij het maken van die keuze is natuurlijk om te bepalen in welke omgeving je kind zich het prettigst zal voelen. Voor de een is dat bij de gastouder thuis, en een ander kind voelt zich prettig in een omgeving waar veel meer kinderen zijn om mee te spelen. Wij hebben geen mening over wat er beter is, maar we kunnen wel de belangrijkste verschillen voor je op een rijtje zetten.

Gastouderopvang

Het belangrijkste kenmerk van gastouderopvang is natuurlijk dat je kind wordt opgevangen in een huiselijke omgeving, in huis bij de gastouder of eventueel bij jou thuis. Niet iedereen kan zich gastouder noemen, ook een gastouder moet voldoen aan kwaliteitseisen, opgesteld door de overheid. Een gastouder moet:

• een diploma of certificaat voor gastouderopvang hebben;
• Nederlands, Fries, of een andere erkende Nederlandse streektaal spreken;
• een verklaring omtrent gedrag kunnen overhandigen aan het gastouderbureau, niet alleen als gastouder zelf, maar ook eventuele huisgenoten;
• 18 jaar of ouder zijn;
• Beschikken over een geldig certificaat Eerste hulp bij ongelukken bij kinderen afgegeven door het Oranje Kruis of de Nikta;
• Ingeschreven zijn in het Landelijk Register Kinderopvang en Peuterspeelzalen (LRKP);
• En zijn aangesloten bij een erkend gastouderbureau.

Voordat een gastouder ingeschreven kan worden in het LRKP krijgt zij een huisbezoek van de GGD. De GGD inspecteur controleert of het gastouderbureau een risico inventarisatie veiligheid en gezondheid heeft uitgevoerd, of de gastouder werkt volgens het pedagogisch beleidsplan van het gastouderbureau en of de gastouder op de hoogte is van werken met de Meldcode Huiselijk Geweld en Kindermishandeling. De GGD inspecteur beoordeelt ook of het huis van het gastoudergezin voldoet aan aan diverse veiligheids- en inrichtingseisen. Zo mag er niet gerookt worden, er moet een aparte slaapruimte zijn voor kinderen jonger dan 1,5 jaar en er moeten voldoende speelmogelijkheden zijn. Jaarlijks wordt zowel het gastouderbureau als de gastouder door de GGD geïnspecteerd. Een gastouder mag meerdere kinderen opvangen van verschillende ouders, maar er is wel een maximum aan verbonden. Het maximum aantal kinderen hangt af van de leeftijd van de kinderen, maar is nooit meer dan 6, en dat is inclusief de eventueel eigen kinderen van de gastouder onder de 10 jaar. Je betaalt de gastouders via het geregistreerde gastouderbureau zodat de belastingdienst kan controleren of je recht hebt op kinderopvangtoeslag. Opvang door een gastouder is per uur vaak goedkoper dan opvang in een kinderdagverblijf omdat je bij een gastouder afspreekt wanneer je opvang nodig hebt en per uur de opvang betaalt. Gastouderopvang is een kleinschalige en flexibele vorm van kinderopvang.

Het kinderdagverblijf

In een kinderdagverblijf worden kinderen opgevangen in groepen. Er zijn verticale groepen met kinderen van 0 tot 4 jaar en horizontale groepen waarin kinderen van dezelfde leeftijd opgevangen worden. Hoeveel pedagogisch werkers er per groep zijn is afhankelijk van het aantal kinderen en van de leeftijd van de kinderen. Vaak heeft een groep 2 tot 3 pedagogisch werkers. En omdat pedagogisch werkers vaak part-time werken, ziet je kind in een week meerdere verschillende gezichten. Ook een kinderdagverblijf is geregistreerd in het LRKP en wordt bij start en jaarlijks door de GGD geïnspecteerd. Bij de inspectie wordt de opvanglocatie en de groepsruimte geïnspecteerd op veiligheid en hygiëne. Tevens wordt dan gecontroleerd of de pedagogisch werkers over de juiste beroepskwalificatie beschikt (Een beroepskracht heeft een opleiding als Sociaal Pedagogisch Werker met minstens niveau 3) en of zij beschikken over een Verklaring Omtrent Gedrag. Ook controleert de GGD of het aantal beroepskrachten in overeenstemming is met de groepsgrootte en de samenstelling van de groep. Veel kinderdagverblijven bieden kinderen vanaf 2 jaar een VVE programma aan (Voorschoolse- en vroegschoolse educatie). Hiermee gaan kinderen beter voorbereid naar de basisschool. Ook in de gastouderopvang wordt VVE aangeboden, maar het aandeel VVE aanbiedende gastouders is nog relatief klein. Opvang in een kinderdagverblijf biedt voor ouders meer continuïteit. Een zieke pedagogisch werker wordt vervangen. Bij gastouderopvang kan het gastouderbureau vervanging bieden, maar dan zal je je kind tijdelijk naar een andere gastouder dus een ander huis moeten brengen.

De keuze

De uiteindelijke keuze maak je als ouder natuurlijk zelf. Of je nu kiest voor opvang in huiselijke kring of een wat grotere kinderdagverblijf of peuterspeelzaal is een beslissing die je zelf moet nemen. Op Kinderopvang.org vind je alle mogelijkheden bij jou in de buurt. De gastouders en kinderdagverblijven die hier vermeld worden zijn allemaal geregistreerd in het Landelijk Register Kinderopvang en voldoen aan de wettelijke eisen. Bekijk ook onze uitgebreide vergelijking tussen kinderdagverblijf en gastouder voor actuele informatie over kosten en kwaliteit.

Gerelateerde artikelen

• Kinderdagverblijf of gastouder: uitgebreide vergelijking 2026
• Hoe kies je de beste kinderopvang?
• Wat kost kinderopvang in 2026?
• Bereken je toeslag met de toeslagcalculator